سکته مغزی در ایران؛ سالانه ۱۰۰ هزار مورد ابتلا و ضرورت عزم ملی برای درمان

در آستانه روز جهانی سکته مغزی، متخصصان بر ضرورت تدوین یک برنامه ملی و ایجاد عزم جمعی برای مقابله با این بیماری مهیب تأکید می‌کنند. آمارها نشان می‌دهد که سکته مغزی یکی از اصلی‌ترین عوامل مرگ‌ومیر و ناتوانی در کشور است که نیاز به مداخلات فوری و زیرساخت‌های تخصصی دارد.

وضعیت بحرانی سکته مغزی در ایران

طبق اظهارات دکتر احسان شریفی‌پور، دبیر انجمن سکته مغزی ایران، نرخ بروز این بیماری در کشور بسیار نگران‌کننده است. میانگین سنی ابتلای ایرانیان به سکته مغزی بین ۶۰ تا ۷۰ سال برآورد می‌شود که نسبت به میانگین جهانی (۷۰ تا ۸۰ سال) بسیار پایین‌تر است.

بررسی‌های آماری حاکی از آن است که:

• سالانه بیش از ۱۰۰ هزار نفر در ایران دچار این بیماری می‌شوند.
• در شهر تهران، روزانه حدود ۲۰۰ مورد سکته مغزی گزارش می‌شود.
• میزان بروز در هر ۱۰۰ هزار نفر بین ۱۳۵ تا ۱۵۰ مورد است.

اهمیت حیاتی زمان طلایی و درمان

در مدیریت این وضعیت، مفهوم زمان طلایی تعیین‌کننده است. با شروع سکته، حدود ۲ میلیون نورون مغزی در هر دقیقه به صورت برگشت‌ناپذیر از بین می‌روند. عدم دسترسی به درمان استاندارد در دقایق اولیه، منجر به آسیب‌های جبران‌ناپذیر می‌شود.

"تنها ۵ درصد از مبتلایان در صورت دسترسی به درمان به‌موقع، روند بهبودی را طی می‌کنند؛ در حالی که ۹۵ درصد با خطر مرگ یا ناتوانی دائمی مواجه هستند."

استفاده از پروتکل‌های اورژانسی مانند کد ۷۲۴ و بستری در واحدهای سکته مغزی ویژه می‌تواند نرخ نجات بیماران را به بیش از ۵۰ درصد افزایش دهد.

شناخت علائم هشداردهنده با روش BEFAST

آگاهی عمومی از نشانه‌های اولیه می‌تواند جان انسان‌ها را نجات دهد. متخصصان توصیه می‌کنند از الگوی BEFAST برای تشخیص سریع استفاده شود:

پیشگیری و ضرورت برنامه‌ریزی ملی

عوامل خطر را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: غیرقابل اصلاح (مانند سن، جنسیت و ژنتیک) و قابل اصلاح (مانند فشار خون، دیابت، چاقی و بی‌تحرکی). کنترل این عوامل از طریق سبک زندگی سالم می‌تواند بخش بزرگی از موارد را پیشگیری کند.

در نهایت، مقابله با این بحش سلامت نیازمند یک برنامه ملی است که در آن قانون‌گذاران، شهرداری‌ها و بخش‌های درمانی با هم همکاری کنند. گسترش واحدهایی مانند آمبولانس‌های مجهز (Mobile Stroke Unit) و افزایش ظرفیت‌های آنژیوگرافی در بیمارستان‌ها، از جمله راهکارهای ضروری برای کاهش نرخ مرگ‌ومیر ناشی از سکته مغزی در کشور است.