تأثیر جنگ با ایران بر صنعت هوانوردی؛ توقف پوشش ریسک سوخت توسط ایرلاین‌ها

تنش‌های نظامی و درگیری‌های جاری در منطقه، با تغییر ساختار بازار انرژی، صنعت هوانوردی جهان را با چالشی بی‌سابقه روبرو کرده است. افزایش شدید هزینه‌های عملیاتی، شرکت‌های هواپیمایی را از ابزارهای سنتی مدیریت ریسک بازداشته و آن‌ها را در برابر نوسانات ناگهانی قیمت سوخت بی‌دفاع کرده است.

تغییر استراتژی در مدیریت هزینه سوخت

با دو برابر شدن قیمت سوخت جت نسبت به بازه‌های زمانی پیش از درگیری‌ها، بسیاری از شرکت‌های هواپیمایی بین‌المللی از انعقاد قراردادهای جدید پوشش ریسک سوخت خودداری می‌کنند. این تصمیم از آن جهت اتخاذ شده که تثبیت قیمت در سطوح فعلی، حتی در صورت کاهش تنش‌های سیاسی، شرکت‌ها را متعهد به پرداخت هزینه‌های بسیار بالا در آینده خواهد کرد.

در واقع، ایرلاین‌ها اکنون میان دو انتخاب دشوار گرفتار شده‌اند: یا با بستن قرارداد در قیمت‌های بالا، ریسک کاهش قیمت نفت را می‌پذیرند و یا با عدم پوشش ریسک، خود را در معرض جهش‌های ناگهانی و مخرب قیمت قرار می‌دهند.

عقب‌نشینی شرکت‌های بزرگ از قراردادهای حفاظتی

گزارش‌های منتشر شده نشان می‌دهد که جریان گسترده‌ای از شرکت‌های هواپیمایی در حال رها کردن استراتژی‌های قدیمی خود هستند. برخی از نمونه‌های بارز عبارتند از:

• ایرآسیا: مدیرعامل این شرکت اعلام کرده که بخش بزرگی از قراردادهای پوشش ریسک در حال اتمام است و آن‌ها خود را برای تداوم قیمت‌های بالای نفت در یک سال آینده آماده می‌کنند.
• فین‌ایر فنلاند: این شرکت به دلیل افزایش شدید هزینه‌ها، از انعقاد هرگونه قرارداد جدید خودداری می‌کند.
• رایان‌ایر: این ایرلاین نیز در ماه سپتامبر توقف فعالیت در حوزه پوشش ریسک سوخت را اعلام کرد.

بحران احتمالی در سال ۲۰۲۷ و افزایش قیمت بلیت‌ها

تحلیل‌گران هشدار می‌دهند که فشار اصلی بر صنعت هوانوردی جهان با پایان یافتن قراردادهای قدیمی که پیش از شروع تنش‌ها منعقد شده بودند، به اوج خود خواهد رسید. این نقطه عطف احتمالی در سال ۲۰۲۷ رخ خواهد داد.

مایکل اولیری، مدیرعامل رایان‌ایر، معتقد است که هیچ شرکت هواپیمایی اروپایی تا تابستان ۲۰۲۷ پوشش ریسک مناسبی برای مقابله با نوسانات نخواهد داشت.

بر اساس این پیش‌بینی، برای جبران فشارهای مالی ناشی از هزینه‌های سوخت، احتمال افزایش ۱۵ تا ۲۰ درصدی قیمت بلیت هواپیما برای مسافران وجود دارد.

آسیب‌پذیری شرکت‌های کوچک و چشم‌انداز سودآوری

در حالی که شرکت‌های بزرگ‌تر توان مدیریت نسبی این بحران را دارند، شرکت‌های هواپیمایی با توان مالی ضعیف‌تر، بیشترین آسیب را خواهند دید. این شرکت‌ها به دلیل عدم توانایی در تأمین وثیقه و حق بیمه برای قراردادهای پوشش ریسک، مستقیماً با نوسانات بازار درگیر هستند. این وضعیت در کنار افزایش هزینه‌های عملیاتی، چشم‌انداز سودآوری در صنعت پرواز را به شدت تضعیف کرده است.

در مجموع، جنگ و تنش‌های منطقه‌ای، ابزارهای سنتی مدیریت ریسک را از کار انداخته و صنعت هوانوردی را با یک واقعیت جدید و پرریسک روبرو کرده است که در آن مدیریت هزینه سوخت، دیگر یک فرآیند پیش‌بینی‌پذیر نیست.