تستوسترون بالا یا پایین؛ کدام سطح برای سلامت قلب خطرناک‌تر است؟

تحقیقات پزشکی جدید نشان می‌دهند که نوسانات شدید در سطح تستوسترون، چه به صورت کمبود و چه به صورت افزایش بیش از حد، می‌تواند سلامت سیستم قلبی-عروقی مردان را به شدت تهدید کند. این یافته‌ها بر اهمیت حفظ این هورمون در محدوده متعادل تأکید دارند.

ارتباط تستوسترون با اختلال فیبریلاسیون دهلیزی

پژوهشگران مرکز پزشکی دانشگاه کانزاس با بررسی دقیق داده‌های انسانی و آزمایشگاهی به این نتیجه رسیدند که سطح غیرطبیعی تستوسترون با افزایش خطر ابتلا به فیبریلاسیون دهلیزی همراه است. این اختلال ریتم قلب، که در آن دهلیزهای قلب هماهنگی خود را از دست می‌دهند، می‌تواند منجر به تپش قلب، سرگیجه و حتی سکته‌های مغزی شود.

در یک مطالعه گسترده بر روی ۴۵۷۰ مرد مسن، مشخص شد افرادی که در بالاترین سطوح هورمونی قرار داشتند، نسبت به کسانی که سطح متوسطی داشتند، تقریباً دو برابر بیشتر در معرض خطر این اختلال قلبی بودند.

مکانیسم‌های زیستی: چرا سطح هورمون اهمیت دارد؟

دانشمندان معتقدند که کمبود و افزایش بیش از حد تستوسترون از دو مسیر متفاوت بر عملکرد الکتریکی قلب اثر می‌گذارند:

• در سطوح پایین: احتمال بروز اختلال از طریق اختلال در تنظیم کلسیم سلول‌های قلبی رخ می‌دهد.
• در سطوح بالا: احتمالاً تغییر در جریان یون‌های پتاسیم عامل اصلی بروز مشکل است.

هر دوی این فرآیندها مستقیماً بر انتقال پیام‌های الکتریکی و حفظ ضربان منظم قلب تأثیر می‌گذارند.

هشدارها برای درمان‌های جایگزین هورمونی

نتایج کارآزمایی بالینی TRAVERSE نیز نشان داد که استفاده از ژل تستوسترون در مردان مبتلا به کمبود این هورمون، می‌تواند ریسک فیبریلاسیون دهلیزی را از ۲.۴ درصد به ۳.۵ درصد افزایش دهد. با این حال، این مطالعه تأیید نکرد که درمان با هورمون باعث مرگ قلبی-عروق یا سکته مغزی می‌شود.

"پزشکان باید پیش از تجویز هرگونه درمان جایگزینی تستوسترون، وضعیت سلامت قلب و عوامل خطر دیگری مانند چاقی و فشار خون را به دقت بررسی کنند."

عواملی نظیر چاقی، مصرف الکل و آپنه خواب نیز می‌توانند به طور غیرمستقیم بر سطح هورمون و سلامت قلب تأثیر بگذارند.

نتیجه‌گیری نهایی

اگرچه رابطه علت و معلولی قطعی میان تستوسترون و آریتمی قلب هنوز نیاز به تحقیقات بیشتر دارد، اما شواهد فعلی نشان‌دهنده اهمیت حیاتی حفظ این هورمون در محدوده طبیعی است. حفظ تعادل هورمونی کلید اصلی پیشگیری از اختلالات ریتم قلب در مردان محسوب می‌شود.