کابل پان-آرکتیک؛ تلاش اروپا برای دور زدن آمریکا و اتصال به آسیا

پروژه کابل پان-آرکتیک، طرح استراتژیک جدید اتحادیه اروپا، با هدف ایجاد یک مسیر ارتباطی زیردریایی مستقیم از اروپا به گرینلند و در نهایت به آسیا، در حال شکل‌گیری است. این اقدام که با هدف کاهش وابستگی به زیرساخت‌های تحت کنترل ایالات متحده انجام می‌شود، می‌تواند نقشه ژئوپلیتیک اینترنت جهانی را تغییر دهد.

استراتژی جدید اروپا برای امنیت ارتباطات زیردریایی

اتحادیه اروپا در اسناد جدید خود، ایجاد یک اتصال امن، مستقل و تاب‌آور از طریق کابل پان-آرکتیک را یک پروژه پرچم‌دار معرفی کرده است. این مسیر قرار است با استفاده از گرینلند به عنوان یک نقطه اتصال، از طریق کانادا به کشورهای شرق آسیا از جمله ژاپن و کره جنوبی متصل شود.

این تصمیم در حالی اتخاذ می‌شود که روابط میان متحدان اروپایی و ایالات متحده تحت تأثیر سیاست‌های تجاری و مواضع سیاسی واشینگتن در قبال جنگ اوکراین دچار تنش شده است. از سوی دیگر، مسیرهای سنتی در دریای سرخ نیز به دلیل درگیری‌های منطقه‌ای در یمن، با ریسک‌های امنیتی بی‌سابقه‌ای روبرو هستند.

سرمایه‌گذاری گسترده و چالش‌های فنی در قطب شمال

برای پیشبرد این طرح، اتحادیه اروپا تاکنون مبلغ ۱۱۹ میلیون دلار (معادل ۱۰۷ میلیون یورو) را اختصاص داده است. با این حال، اجرای این پروژه با موانع بزرگی روبرو است:

• نیاز به ناوگان گسترده کشتی‌های یخ‌شکن برای نصب کابل در آب‌های منجمد قطب شمال.
• پیچیدگی‌های فنی در نگهداری زیرساخت‌ها در محیط‌های بسیار سرد.
• تنش‌های دریایی و فعالیت‌های مشکوک زیردریایی‌ها در نزدیکی مسیرهای ارتباطی.

برخلاف پروژه‌های پیشین مانند آرکتیک کانکت که به دلیل جنگ اوکراین و انزوای روسیه متوقف شد، پروژه فعلی بر همکاری با کشورهای همسو تمرکز دارد.

تغییر پارادایم از اقتصاد به ژئوپلیتیک در حوزه اینترنت

در دهه‌های گذشته، مکان‌یابی کابل‌های زیردریایی صرفاً بر اساس سودآوری اقتصادی انجام می‌شد، اما امروزه امنیت ملی و ژئوپلیتیک حرف اول را می‌زنند. کارشناسان معتقدند کشورها اکنون به دنبال ایجاد مسیرهایی هستند که از قلمرو کشورهای متخاصم عبور نکند.

«ما شاهد افزایش کابل‌هایی خواهیم بود که تنها کشورهای دوست را به هم متصل می‌کنند؛ هدف این است که بدون عبور از مناطق اقتصادی انحصاری کشورهای غیردوست، ارتباطات خود را حفظ کنیم.»

اتحادیه اروپا قصد دارد با ایجاد یک «مرکز کابل آرکتیک»، نظارت و حفاظت از این زیرساخت‌های حیاتی را از طریق فناوری‌های هوشمند و سیستم‌های هشدار زودهنگام تقویت کند.

در نهایت، پروژه کابل پان-آرکتیک نشان‌دهنده تلاش اروپا برای دستیابی به حاکمیت دیجیتال و امنیت ارتباطاتی در دنیایی است که در آن زیرساخت‌های اینترنت به میدان جنگ ژئوپلیتیک تبدیل شده‌اند.