رکوردشکنی قیمت گاز اروپا؛ جهش به ۱۱۱ دلار در پی اختلال عرضه در خاورمیانه

قیمت گاز اروپا با عبور از مرز ۱۱۱ دلار برای هر مگاوات‌ساعت، رکورد ثبت شده در سال ۲۰۲۲ را جابه‌جا کرد. این جهش ناگهانی در قیمت انرژی، پیامدهای گسترده‌ای برای اقتصاد قاره و امنیت انرژی در فصل سرما خواهد داشت.

علت جهش بی‌سابقه قیمت گاز اروپا

اختلال در زنجیره تأمین انرژی ناشی از تنش‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه، عامل اصلی این افزایش قیمت است. قطع صادرات گاز طبیعی مایع (LNG) از سوی قطر، که مسیر اصلی آن از تنگه هرمز می‌گذرد، عرضه جهانی را با چالش جدی مواجه کرده است. شرکت‌های قطری اعلام کرده‌اند که به دلیل این ناامنی‌ها، امکان تحویل محموله‌ها به مشتریان اروپایی تا پایان دسامبر میسر نیست.

بر اساس داده‌های بازار، قیمت قراردادهای آتی گاز هلندی که شاخص مرجع اروپا محسوب می‌شود، با رشدی بیش از ۴ درصد به ۱۰۰.۳۷ یورو رسید. این میزان در مقایسه با قیمت‌های پیش از بحران‌های اخیر، جهشی بسیار چشمگیر است.

بحران ذخایر و نگرانی‌های زمستانی

آژانس همکاری تنظیم‌کنندگان انرژی اروپا هشدار داده است که میزان پرشدگی مخازن گاز در قاره با نگرانی‌های جدی همراه است. در حالی که هدف معمول برای این فصل ۹۰ درصد تعیین شده، سطح فعلی ذخایر تنها حدود ۷۵ درصد گزارش شده است.

کارشناسان معتقدند اگر ذخایر با سرعت بالا مصرف شوند، با خطر پدیده‌ای به نام «سرمای دیررس زمستان» مواجه خواهیم شد؛ وضعیتی که در آن تقاضای گرمایش در اوج است اما مخازن تخلیه شده‌اند.

تغییر معادلات تأمین انرژی و نقش آمریکا

در پی کاهش عرضه از سوی روسیه و اختلالات خاورمیانه، نقش ایالات متحده در تأمین نیازهای اروپا پررنگ‌تر شده است. اکنون حدود ۳۰ درصد از کل عرضه گاز اروپا توسط آمریکا تأمین می‌شود و این رقم در بخش واردات ال‌ان‌جی به ۵۷ درصد می‌رسد.

«اتحادیه اروپا به دلیل اختلالات ژئوپلیتیکی با بحران تازه انرژی روبه‌روست و زمستان پیش‌رو برای شهروندان و اقتصاد اروپا بسیار دشوار خواهد بود.»

همزمان، رقابت با بازارهای آسیایی بر سر محموله‌های محدود ال‌ان‌جی، احتمال نوسانات شدید قیمت‌ها را در ماه‌های آینده افزایش داده است. اتحادیه اروپا در تلاش است تا با تنوع‌بخشی به منابع تأمین، این وابستگی‌های خطرناک را مدیریت کند.

نتیجه‌گیری

رکوردشکنی جدید در قیمت گاز اروپا نشان‌دهنده آسیب‌پذیری شدید این قاره در برابر تنش‌های جهانی است. با توجه به کاهش ذخایر و اختلال در مسیرهای ترانزیتی خاورمیانه، مدیریت تقاضا و تنوع‌بخشی به منابع، تنها راه مقابله با بحران انرژی در زمستان پیش‌رو خواهد بود.