ویروس شاموندا؛ نخستین مورد مرگ انسانی بر اثر ویروس حیوانی در فرانسه

ویروس شاموندا که برای بیش از شش دهه تنها در میان گونه‌های حیوانی شناسایی شده بود، در یک حادثه پزشکی در فرانسه، برای نخستین‌بار باعث مرگ یک انسان شد. این واقعه، نگرانی‌های مربوط به انتقال بیماری‌های مشترک میان حیوانات و انسان‌ها را بار دیگر افزایش داده است.

جزئیات مرگ نخستین قربانی ویروس شاموندا

طبق گزارش‌های منتشر شده، یک مرد ۶۱ ساله در شهر لیون فرانسه که به دلیل سرطان خون تحت درمان بود، بر اثر ابتلا به این ویروس جان خود را از دست داد. این بیمار که پیش از این نیز پیوند سلول‌های بنیادی را تجربه کرده بود، پس از آلودگی به ویروس شاموندا، دچار التهاب شدید مغزی (انسفالیت) شد.

بیمار پس از بروز علائم عصبی جدی از جمله گیجی و نابینایی، به کما رفت و در نهایت در تاریخ ۹ اکتبر ۲۰۲۶ درگذشت. آزمایش‌های ژنتیکی انجام شده بر روی نمونه‌های مایع مغزی‌نخاعی و بزاق، حضور گونه‌ای جدید از این ویروس با نام SHAV-EU1 را تأیید کردند.

ماهیت ویروس شاموندا و نحوه انتقال آن

این ویروس که نخستین بار در سال ۱۹۶۵ در گاوهای نیجریه کشف شد، عمدتاً از طریق نیش مگس‌ریزه‌های گزنده به دام‌هایی نظیر گاو، گوسفند و اسب منتقل می‌شود. اگرچه این ویروس معمولاً برای حیوانات بالغ کشنده نیست، اما می‌تواند منجر به سقط جنین یا ناهنجاری‌های مادرزادی در دام‌های باردار شود.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که احتمالاً بیمار در اثر نیش حشرات در مناطق شرقی فرانسه آلوده شده است. نکات کلیدی درباره این ویروس عبارتند از:

• میزبان‌های اصلی: گاو، بز، گوسفند و اسب
• ناقل اصلی: مگس‌ریزه‌های بسیار کوچک
• وضعیت واکسن: در حال حاضر هیچ واکسنی برای انسان یا حیوان وجود ندارد

نگاه متخصصان به خطر شیوع میان انسان‌ها

با وجود این حادثه تکان‌دهنده، دانشمندانی نظیر گرگوری دسترا، ویروس‌شناس بیمارستان لیون، تأکید می‌کنند که هنوز نشانه‌ای از افزایش موارد ابتلا در میان انسان‌ها مشاهده نشده است. به نظر می‌رسد توانایی این ویروس برای انتقال مستقیم از فرد به فرد بسیار محدود باشد.

«اطلاعات فعلی نشان می‌دهد که توانایی شاموندا برای آلوده کردن انسان‌ها ممکن است بسیار محدود باشد، اما نظارت بر دام‌ها و حشرات ناقل حیاتی است.»

متخصصان توصیه می‌کنند که با توجه به ماهیت فصلی انتقال توسط حشرات در تابستان و پاییز، نظارت‌های بهداشتی باید در این بازه‌ها تشدید شود.

نتیجه‌گیری

شناسایی نخستین قربانی ویروس شاموندا، هشداری برای پایش دقیق‌تر بیماری‌های مشترک میان دام و انسان است. اگرچه فعلاً شواهدی از یک اپیدمی انسانی وجود ندارد، اما این واقعه ضرورت بررسی‌های ژنتیکی گسترده‌تر را بر روی جمعیت‌های آسیب‌پذیر نشان می‌دهد.