مستند «هنوز...»؛ روایتی از زندگی ژاله رجایی و حافظه‌ی تئاتر اصفهان

مستند «هنوز...» ساخته‌ی مهرداد صادقی، با تمرکز بر زندگی و میراث هنری ژاله رجایی، پیشگام فقید تئاتر اصفهان، در نشست تخصصی خانه هنرمندان ایران مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت.

روایت حافظه و مبارزه با فراموشی در تئاتر اصفهان

در نشست بررسی مستند «هنوز...» که در سالن استاد ناصری برگزار شد، مهرداد صادقی کارگردان اثر، به چالش‌های مستندسازی در مواجهه با سوژه‌های تاریخی اشاره کرد. او خاطرنشان کرد که فرآیند ساخت این فیلم، تجربه‌ای از هم‌زیستی با مفهوم فراموشی بود؛ هم از منظر شخصی سوژه و هم از منظر محو شدن تدریجی حافظه‌ی جمعی تئاتر اصفهان.

سیدحسین رسولی، منتقد تئاتر، با استناد به دیدگاه‌های فلسفی، مستندسازی را نوعی مبارزه با فراموشی دانست. وی افزود که این اثر با استفاده از اسناد آرشیوی، توانسته است تاریخ تئاتر اصفهان را از حالت خشک و بی‌روح خارج کرده و به شکلی زنده بازنمایی کند.

تحلیل ساختار و جایگاه هنری مستند «هنوز...»

در جریان این نشست، بحث‌های تخصصی پیرامون فرم و محتوای فیلم شکل گرفت. نکات کلیدی مطرح شده در این بخش عبارتند از:

• رویکرد آرشیوی: تلاش برای تبدیل اسناد قدیمی به یک تجربه‌ی زیسته‌ی ملموس.
• تعامل با خانواده: آزادی عمل کارگردان در روایت، با همکاری و پذیرش خانواده‌ی رجایی.
• چالش‌های اخلاقی: محدودیت‌های دسترسی به برخی اسناد به دلیل ملاحظات پژوهشی و حقوقی.

مزدا عسکری، فرزند زنده‌یاد ژاله رجایی، نیز با یادآوری اصول دقیق بازیگری در نسل پیشین، به تفاوت میان مکتب‌های جدی تئاتر و جریان‌های مدرن اشاره کرد.

تغییرات ساختاری در تئاتر اصفهان

کارگردان مستند در بخشی از تحلیل خود به تحولات تاریخی اشاره کرد و گفت که تئاتر اصفهان پیش از ورود گسترده سینما، دارای ساختاری آکادمیک و گروهی بود. وی معتقد است که گذار از فعالیت‌های گروهی به سمت وابستگی به چهره‌های منفرد، از بنیان‌های آموزشی این هنر کاسته است.

"مستندهای تاریخی با اتکا به خاطره، تاریخ را زنده می‌کنند؛ در حالی که تاریخ به تنهایی ممکن است بی‌روح باشد."

در نهایت، مستند «هنوز...» نه تنها به عنوان یک اثر هنری، بلکه به عنوان یک منبع پژوهشی ارزشمند برای مطالعه تاریخ تئاتر اصفهان و میراث خانواده‌ی رجایی شناخته می‌شود که تلاش می‌کند از نابودی خاطرات هنری جلوگیری کند.