قیمت مرغ؛ چرا افزایش تولید نتوانست از گرانی پروتئین جلوگیری کند؟

بحران در بازار مواد پروتئینی کشور، با وجود افزایش تولید، همچنان با چالش‌های جدی روبروست. در حالی که قیمت مرغ در سبد غذایی خانوارها به شدت افزایش یافته، تولیدکنندگان نیز از فشار هزینه‌های نهاده و کمبود نقدینگی گلایه دارند که باعث شده افزایش عرضه، لزوماً به کاهش قیمت‌ها منجر نشود.

وضعیت فعلی قیمت مرغ در بازار تهران

بررسی‌های میدانی در مناطق مرکزی و غربی پایتخت نشان می‌دهد که قیمت‌ها به سطوح نگران‌کننده‌ای رسیده است. تفاوت قیمت در بخش‌های مختلف، از مرغ کامل گرفته تا قطعات خاص، نمایانگر پیچیدگی زنجیره توزیع است.

* این ارقام بر اساس مشاهدات میدانی در مراکز عرضه مختلف تنظیم شده است.

چرا افزایش تولید منجر به کاهش قیمت نشد؟

بر اساس داده‌های مرکز آمار، تولید گوشت طیور در کشتارگاه‌های رسمی طی شهریور ۱۴۰۵ با ۹ درصد رشد نسبت به سال گذشته به بیش از ۲۴۳ هزار تن رسیده است. با این حال، قیمت مرغ همچنان صعودی است. دلایل اصلی این پدیده عبارتند از:

• افزایش هزینه‌های نهاده: قیمت ذرت و کنجاله سویا پس از تغییر نرخ ارز به شدت افزایش یافته است.
• بحران نقدینگی: نیاز به سرمایه در گردش در صنعت طیور پس از اصلاح نرخ ارز، حدود چهار برابر شده است.
• شکاف توزیع: فاصله زیاد میان قیمت در کشتارگاه و قیمت در خرده‌فروشی‌ها.

چالش‌های تولیدکننده و فشار بر مصرف‌کننده

فعالان صنعت مرغداری معتقدند قیمت تمام‌شده تولید بسیار بالاتر از قیمت‌های فروش در برخی مقاطع بوده است. مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی اعلام کرده که هزینه‌های تولید به دلیل گرانی خوراک دام، توان تولید را به شدت تهدید می‌کند.

"نیاز صنعت دام و طیور به سرمایه در گردش پس از اجرای سیاست‌های جدید ارزی، دست‌کم چهار برابر افزایش یافته است که این خود چالش اصلی تولید است."

در مقابل، خانوارها با کاهش قدرت خرید خود، از تامین پروتئین مورد نیاز با بودجه‌های ثابت دچار مشکل شده‌اند. این وضعیت نشان می‌دهد که تنها افزایش تولید، بدون مدیریت هزینه‌های تولید و شفاف‌سازی زنجیره توزیع، نمی‌تواند پایداری قیمت‌ها را تضمین کند.

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز بازار

برای عبور از این بحران، سیاست‌های دولت باید بر دو محور اصلی تمرکز کند: اول، تأمین به‌موقع و ارزان‌تر نهاده‌های دامی برای کاهش هزینه تولید، و دوم، کوتاه کردن زنجیره توزیع برای انتقال مستقیم سود به تولیدکننده و کاهش قیمت برای مصرف‌کننده نهایی.