هشدار بحران تأمین گاز؛ احتمال محدودیت در ۱۱ استان کشور در زمستان

با نزدیک شدن به فصل سرما و افزایش تقاضا برای انرژی، نگرانی‌ها پیرامون تأمین گاز در کشور شدت یافته است. پیش‌بینی می‌شود به دلیل ناترازی تولید و مصرف و همچنین عدم احیای کامل برخی زیرساخت‌ها، حدود ۱۱ استان ایران در زمستان پیش‌رو با محدودیت‌های جدی در دسترسی به این سوخت حیاتی مواجه شوند.

چالش ناترازی و ظرفیت‌های از دست رفته گاز

بخش قابل توجهی از بحران فعلی ناشی از آسیب به زیرساخت‌های گازی در اواخر زمستان گذشته است. طبق گزارش‌های رسمی، از مجموع ۲۳۰ میلیون مترمکعب ظرفیت آسیب‌دیده، تاکنون تنها ۱۰۰ میلیون مترمکعب آن به مدار بازگشته است.

این وضعیت باعث شده تا همچنان ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید کشور با شکاف مواجه باشد. این کمبود در کنار افزایش تقاضای فصلی، فشار بی‌سابقه‌ای بر شبکه گازرسانی وارد می‌کند.

استان‌های در معرض خطر و اثرات تغییرات دما

برآوردها نشان می‌دهد که استان‌های شمالی، به‌ویژه مازندران، گلستان و خراسان شمالی، به دلیل شرایط جغرافیایی و ساختار شبکه، در صدر لیست استان‌های با احتمال تنش گازی قرار دارند.

تأثیر کاهش دما بر میزان مصرف بسیار چشمگیر است؛ به طوری که به ازای هر یک درجه کاهش دمای هوا، تقاضای روزانه کشور حدود ۲۵ میلیون مترمکعب گاز افزایش می‌یابد. این یعنی کوچک‌ترین تغییر در وضعیت جوی می‌تواند تعادل شبکه را برهم بزند.

راهکارهای مدیریت تقاضا و اصلاح تعرفه‌ها

در پاسخ به این بحران، سیاست‌های جدیدی برای مدیریت مصرف در دستور کار قرار گرفته است. یکی از اصلی‌ترین ابزارها، بازنگری در تعرفه‌های مربوط به مشترکان پرمصرف است.

"حدود ۲ درصد از مشترکان کشور در گروه بسیار پرمصرف قرار دارند که ۶ درصد از کل گاز مصرفی را به خود اختصاص می‌دهند. اصلاح تعرفه با هدف افزایش حساسیت مصرف‌کنندگان انجام شده است."

مسئولان تأکید دارند که اگر مدیریت مصرف در سطح خانگی و صنعتی به درستی انجام نشود، احتمال اعمال محدودیت‌های شدیدتر و حتی قطع گاز در مناطق پرمصرف وجود دارد.

توصیه‌های کاربردی برای کاهش مصرف خانگی:

• استفاده از درزگیر برای جلوگیری از اتلاف حرارت از پنجره‌ها و درها
• نصب پنجره‌های دوجداره و استفاده از پرده‌های ضخیم
• تنظیم دمای پکیج در محدوده مناسب (۵۵ تا ۶۰ درجه سانتی‌گراد)
• بهینه‌سازی عملکرد بخاری‌ها و سامانه‌های گرمایشی

در نهایت، مقابله با بحران تأمین گاز نیازمند ترکیبی از احیای زیرساخت‌ها، اصلاح سیاست‌های قیمتی و فرهنگ‌سازی گسترده در میان مصرف‌کنندگان است تا از وقوع بحران انرژی در استان‌های حساس جلوگیری شود.