رشد نقدینگی به کمترین میزان ۸ ماه اخیر رسید؛ چالش ناترازی بانک‌ها

بررسی آمارهای پولی نشان می‌دهد که رشد نقدینگی پس از یک دوره صعودی طولانی، برای چهارمین ماه متوالی وارد مسیر نزولی شده است. این کاهش نرخ، با وجود کاهش شدت، همچنان نشان‌دهنده حجم بالای پول در گردش و فشارهای تورمی در اقتصاد است.

تحلیل روند کاهش رشد نقدینگی در مهرماه

طبق داده‌های منتشر شده، نرخ رشد نقطه‌به‌نقطه رشد نقدینگی در مهرماه ۱۴۰۵ با افت ۰.۷ واحد درصدی نسبت به ماه قبل، به رقم ۵۰.۹ درصد رسید. این میزان، پایین‌ترین سطح ثبت شده در هشت ماه گذشته محسوب می‌شود. از اوج نرخ ۵۶.۷ درصدی در خردادماه، این شاخص طی چهار ماه گذشته حدود ۵.۸ واحد درصد کاهش یافته است.

در ادامه، روند تغییرات این شاخص در ماه‌های اخیر قابل بررسی است:

چالش‌های پیش روی بانک مرکزی در کنترل پول

رئیس کل بانک مرکزی در اظهاراتی اعلام کرد که اگرچه تلاش‌ها برای کارآمدتر کردن تسهیلات بانکی در جریان است، اما ناترازی برخی بانک‌ها به عنوان یک عامل بازدارنده، روند کنترل رشد نقدینگی را کند کرده است. برنامه‌های اصلاحی برای بانک‌های با ترازنامه نامناسب در دستور کار قرار دارد.

عوامل کلیدی که مهار پول را دشوار می‌کنند عبارتند از:

• ناترازی ساختاری: وضعیت نامناسب دارایی‌ها و مطالبات غیرجاری در برخی بانک‌ها.
• کسری بودجه: نیاز دولت به تامین مالی از طریق منابع بانکی.
• ریسک‌های سیاسی: افزایش نااطمینانی که منجر به تقاضای بیشتر برای نقدینگی می‌شود.

ارتباط ریسک‌های سیاسی و انتظارات تورمی

تحلیل‌ها نشان می‌دهند که همزمانی افزایش ریسک‌های سیاسی با صعود نرخ رشد نقدینگی، از جمله در سال ۱۴۰۴، قابل توجه است. افزایش نااطمینانی‌های خارجی می‌تواند باعث شود بنگاه‌ها و خانوارها برای حفظ قدرت خرید خود، تقاضای بیشتری برای منابع نقد داشته باشند که این امر منجر به افزایش خلق پول می‌شود.

"پایداری روند نزولی رشد نقدینگی تنها با اصلاحات ساختاری، انضباط بودجه‌ای و کاهش ریسک‌های غیراقتصادی محقق خواهد شد."

در مجموع، اگرچه کاهش شتاب رشد نقدینگی گامی مثبت در جهت مدیریت پولی محسوب می‌شود، اما تا زمانی که ریشه‌های مالی مانند کسری بودجه و ناترازی بانکی برطرف نشود، فشار تورمی همچنان در اقتصاد احساس خواهد شد.