هنرمندان سودانی در نبرد برای نجات میراث فرهنگی از ویرانی‌های جنگ

در میان شعله‌های جنگ و ویرانی‌های ناشی از درگیری‌های داخلی، هنرمندان سودانی در تلاش مستمر برای نجات میراث فرهنگی و سنت‌های کهن کشورشان هستند. این گروه از فعالان هنری، علیرغم از دست دادن استودیوها و ابزارهای کار خود، در حال بازسازی هویت ملی سودان از میان خاکستر جنگ هستند.

تلاش برای بقای هنر در پورت‌سودان

بسیاری از هنرمندان، از جمله عواد هارون، کارگردان تئاتر، پس از آغاز درگیری‌ها میان نیروهای مسلح سودان و نیروهای پشتیبانی سریع در آوریل ۲۰۲۳، مجبور به ترک خانه‌ها و کارگاه‌های خود شدند. آن‌ها با کمترین امکانات به شهر پورت‌سودان پناه آورده‌اند تا زندگی جدیدی را بنا کنند.

هارون که گروه فرهنگی «آهلینا» را بنیان نهاده، معتقد است که از دست دادن ابزار به معنای از دست رفتن مهارت نیست. او و سایر هنرمندان در یک مدرسه قدیمی در پورت‌سودان پناه گرفته‌اند و تلاش می‌کنند از طریق نمایش‌های عروسکی و کارگاه‌های هنری، آرامش را به کودکان و جوانی که جنگ آن‌ها را رانده است، بازگردانند.

بحران بودجه و آسیب‌های فرهنگی

جنگ تنها به زیرساخت‌های فیزیکی آسیب نرسانده، بلکه اقتصاد هنری کشور را نیز فلج کرده است. طبق گزارش‌های بین‌المللی، بخش فرهنگی سودان با چالشی بزرگ روبروست:

موسیقی؛ سلاحی در برابر نفرت‌پراکنی

عاصم عبدالعزیز، فیلمساز و موسیقی‌دان، از تجربه‌ی تلخ جدایی از خانواده و زندگی در پناهگاه‌ها می‌گوید. او معتقد است که جنگ باعث گسترش نفرت‌پراکنی و شکاف‌های اجتماعی شده است. او از طریق پروژه «موکالیا» در تلاش است تا موسیقی سنتی سودان را مستند کرده و از طریق هنر، پیام وحدت و همزیستی مسالمت‌آمیز را به جامعه منتقل کند.

«من از نزدیک دیده‌ام که چگونه نفرت‌پراکنی بر زندگی مردم اثر می‌گذارد. من از طریق موسیقی تلاش می‌کنم به مردم سودان یادآوری کنم که همه ما برادر و خواهر هستیم.»

حمایت‌های نهادی و چشم‌انداز آینده

اتحادیه نویسندگان و هنرمندان ایالت دریای سرخ در کنار سازمان‌های بین‌المللی، تلاش‌های گسترده‌ای برای تأمین نیازهای اولیه هنرمندان آواره انجام داده‌اند. این اقدامات شامل آموزش صنایع دستی به کودکان در کمپ‌های آوارگان و ایجاد فضاهای فرهنگی برای مقابله با آسیب‌های اجتماعی ناشی از جنگ است.

در نهایت، اگرچه هنر نمی‌تواند خانه‌های ویران شده را بازسازی کند یا جنگ را متوقف سازد، اما هنرمندان سودانی ثابت کرده‌اند که می‌توانند با حفظ هویت فرهنگی، امید را در دل‌های جامعه زنده نگه دارند.