تأمین زمین در برنامه هفتم توسعه؛ تنها ۲۷ درصد از اهداف محقق شده است

گزارش‌های منتشر شده از عملکرد وزارت راه و شهرسازی نشان می‌دهد که فرآیند تأمین زمین برای توسعه مسکن در راستای اجرای برنامه هفتم توسعه، با کندی مواجه شده و تنها ۲۷ درصد از اهداف تعیین‌شده تا این مرحله محقق گردیده است.

شکاف میان برنامه‌ریزی و واقعیت در تأمین زمین

طبق هدف‌گذاری‌های رسمی، برنامه هفتم توسعه مقرر کرده است که طی یک دوره پنج‌ساله، حدود ۳۳۰ هزار هکتار زمین به حریم شهرها و روستاها اضافه شود. با این حال، پس از گذشت بیش از دوسیم نیم سال از آغاز این برنامه، تنها ۸۹ هزار هکتار زمین تأمین شده است.

اگر عملکرد بر اساس توزیع خطی و زمان‌بندی استاندارد سنجیده شود، تا این مقطع زمانی باید ۱۶۵ هزار هکتار زمین آماده می‌شد. این موضوع نشان‌دهنده عقب ماندگی حدود ۷۶ هزار هکتاری از برنامه اصلی است که باعث شده تحقق اهداف با ۲۳ واحد درصد فاصله زمانی مواجه شود.

جزئیات عملکرد وزارت راه و شهرسازی

مدیرکل دفتر توسعه طرح‌های توسعه و عمران تأکید کرد که از زمان ابلاغ قانون جهش تولید مسکن در سال ۱۴۰۰، مجموعاً ۱۷۶ هزار هکتار زمین برای پروژه‌های مسکن و خدمات وابسته فراهم شده است. از این مقدار، ۸۹ هزار هکتار مستقیماً در قالب برنامه هفتم توسعه تأمین شده است.

بر اساس داده‌های موجود، روند تحقق اهداف در سال‌های اخیر به شرح زیر بوده است:

ملاحظات فنی و حقوقی در توسعه اراضی

وزارت راه و شهرسازی در مسیر تأمین زمین، متعهد به رعایت استانداردهای سخت‌گیرانه است. این فرآیند باید با در نظر گرفتن موارد زیر انجام شود:

• حفظ محیط زیست و عدم ورود به مناطق چهارگانه حفاظت‌شده
• اجتناب از مناطق با بحران‌های طبیعی مانند فرونشست و زلزله
• رعایت دقیق سند آمایش سرزمین و قوانین حفظ کاربری اراضی زراعی
• توجه به سهم شهرهای کوچک، روستاها و مناطق مرزی

همچنین طبق ماده ۵۰ قانون برنامه هفتم، برای تسهیل مهاجرت معکوس، شرط سکونت ۵ ساله حذف شده و امکان واگذاری زمین‌ها به صورت ۹۹ ساله فراهم شده است تا ظرفیت سکونتگاهی کشور با تراکم حداکثر ۶۰ نفر در هکتار افزایش یابد.

در مجموع، علی‌رغم تلاش‌های صورت گرفته برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های قانونی، سرعت تأمین زمین برای تحقق اهداف توسعه‌ای کشور همچنان کمتر از نرخ مورد انتظار است.