مسئولیت کیفری پلتفرم‌ها؛ چالش‌های حقوقی مدیران اقتصاد دیجیتال از نگاه مدیرعامل دیوار

اشکان آرمندهی، مدیرعامل پلتفرم دیوار، در نشست اخیر با انتقاد از رویکردهای قضایی، بر ضرورت تفکیک مسئولیت رفتار کاربران از مسئولیت مدیران کسب‌وکارهای آنلاین تأکید کرد. او با اشاره به چالش‌های حقوقی پیش روی فعالان اقتصاد دیجیتال، خواستار شفافیت در قوانین و ایجاد رویه‌های قضایی یکسان برای پلتفرم‌ها شد.

چالش‌های حقوقی و مسئولیت کیفری پلتفرم‌ها

در رویداد «تنظیم‌گری در عصر پلتفرم‌ها»، مدیرعامل دیوار هشدار داد که نباید مدیران پلتفرم‌ها را بابت محتوای منتشرشده توسط کاربران، که ممکن است ماهیت مجرمانه داشته باشد، مسئول دانست. او تأکید کرد که مسئولیت رفتار کاربران باید از مسئولیت پلتفرم‌ها جدا باشد، به‌ویژه زمانی که مدیریت پلتفرم از وقوع جرم بی‌اطلاع بوده یا بلافاصله پس از شناسایی، اقدام به حذف محتوا کرده است.

آرمندهی با اشاره به تجربه‌های تلخ حقوقی، خاطرنشان کرد که انتظار «نیت‌خوانی» از پلتفرم‌ها برای تشخیص قصد مجرمانه کاربران، فراتر از توان و وظایف واقعی این کسب‌وکارهاست.

تجربیات تلخ از پرونده‌های قضایی مشابه

مدیرعامل دیوار با بازگو کردن برخی از تجربه‌های خود، به پیچیدگی‌های رسیدگی به پرونده‌ها اشاره کرد:

• پرونده‌ای طولانی: رسیدگی به پرونده‌ای که منجر به بازداشت او شده بود، حدود سه سال و نیم به طول انجامید تا در نهایت حکم برائت صادر شود.
• حذف سریع محتوا: حتی پس از حذف آگهی‌های مسئله‌دار در کمتر از ۲۵ ثانیه توسط هوش مصنوعی، باز هم با برخورد قضایی و احضار مدیران مواجه شده‌اند.
• عدم یکپارچگی آرای قضایی: تفاوت شدید در احکام صادر شده (مانند اختلاف میان حکم ۱۰ سال حبس و برائت در پرونده مدیرعامل آپارات) نشان‌دهنده نبود رویه واحد است.

راهکارهای پیشنهادی برای اصلاح نظام حقوقی

برای عبور از این بحران حقوقی، آرمندهی چهار اصل اساسی را برای قانون‌گذاری در زمینه مسئولیت پلتفرم‌ها پیشنهاد کرد:

همچنین وی بر ضرورت تشکیل شعب تخصصی برای رسیدگی به اقتصاد دیجیتال و آموزش قضات جهت شناخت بهتر ماهیت فضای مجازی تأکید نمود.

در نهایت، مدیرعامل دیوار با تأکید بر اینکه قانون‌گذاری باید با مشارکت فعالان این حوزه انجام شود، خواستار ایجاد بستری شد که در آن حدود مسئولیت و پیامدهای حقوقی برای کسب‌وکارها قابل پیش‌بینی باشد.