سقوط ۷۰ درصدی صادرات کود خاورمیانه؛ تهدید جدی برای امنیت غذایی جهان

تنش‌های نظامی در منطقه خاورمیانه منجر به سقوط ۷۰ درصدی صادرات کودهای شیمیایی از این منطقه شده است که این امر می‌تواند زنجیره تأمین مواد غذایی در سطح جهان را با بحرانی بی‌سابقه روبرو کند.

اختلال در مسیرهای کشتیرانی و محدودیت‌های عبور از تنگه هرمز، باعث شده است تا عرضه جهانی مواد حیاتی مانند گوگرد، اوره و فسفات به شدت کاهش یابد و نگرانی‌ها درباره امنیت غذایی جهانی افزایش پیدا کند.

اختلال در صادرات و بحران در تنگه هرمز

طبق گزارش‌های منتشر شده، بسته ماندن یا ناامن شدن مسیرهای اصلی در تنگه هرمز، حجم محموله‌های صادراتی را به شدت تحت فشار قرار داده است. مادلین اُوِرگارد، کارشناس ارشد شرکت کپلر، اعلام کرد که حجم صادرات در ماه سپتامبر به ۹۹۴ هزار تن رسیده است؛ در حالی که در مدت مشابه سال گذشته، این رقم بالغ بر ۳.۴۱ میلیون تن بوده است.

اگرچه برخی کشورها مانند عربستان سعودی در تلاش‌اند تا از طریق مسیرهای زمینی و بنادر دریای سرخ اقدام به انتقال کودها کنند، اما این روش‌ها به هیچ عنوان نمی‌توانند جایگزین کارآمدی برای حجم عظیم تجارت دریایی از طریق تنگه هرمز باشند.

"تداوم حملات به کشتی‌های تجاری در کریدورهای اصلی، تردید و نگرانی عمیقی را در میان مالکان کشتی‌ها ایجاد کرده است."

نقش استراتژیک خلیج فارس در تأمین مواد اولیه

کشورهای حاشیه خلیج فارس، از جمله امارات، قطر و عربستان، ستون‌های اصلی تأمین مواد اولیه تولید کود در جهان هستند. داده‌ها نشان می‌دهند که این منطقه سهم بسیار بزرگی در بازار جهانی دارد:

با توجه به اینکه بزرگ‌ترین تولیدکنندگان اوره در جهان یعنی چین و هند، تمام تولید خود را مصرف داخلی می‌کنند، جهان برای تأمین این ماده به شدت به صادرات کشورهای خلیج فارس وابسته است.

هشدار درباره تورم جهانی مواد غذایی

کارشناسان هشدار می‌دهند که کمبود کودهای شیمیایی مستقیماً بر بازدهی محصولات کشاورزی تأثیر گذاشته و می‌تواند منجر به کاهش سطح زیر کشت در سال‌های آتی شود. این موضوع در نهایت به افزایش تورم جهانی مواد غذایی ختم خواهد شد.

شاخص قیمت مواد غذایی سازمان «فائو» نیز نشان‌دهنده روند صعودی است. در ماه سپتامبر، این شاخص به ۱۳۶ واحد رسید که نشان‌دهنده رشد ۵.۸ درصدی نسبت به سال گذشته است. هزینه‌های بالای سوخت، حمل‌ونقل و کمبود کود، همگی در حال فشار بر زنجیره تأمین هستند.

"کسری فعلی کودهای شیمیایی ممکن است سال آینده منجر به کاهش چشمگیر برداشت محصولات و تشدید تورم در زنجیره تأمین غذا شود."

در نهایت، تا زمانی که وضعیت امنیتی در منطقه خاورمیانه و به‌ویژه در مسیرهای عبور از تنگه هرمز بهبود نیابد، بازار جهانی کودهای شیمیایی و به تبع آن، قیمت مواد غذایی در معرض نوسانات شدید و افزایش قیمت‌های مستمر خواهد بود.