افت ۳۲ درصدی تولید خودرو؛ رکود سنگین در سه خودروساز بزرگ کشور

گزارش‌های منتشر شده از سامانه کدال نشان می‌دهد که تولید خودرو در ایران با چالشی جدی روبرو شده است؛ به‌طوری که تیراژ تولید سه خودروساز اصلی کشور در هفت‌ماهه نخست سال جاری، با کاهش چشمگیری نسبت به سال گذشته مواجه شده است.

تحلیل افت تیراژ در سه خودروساز بزرگ کشور

بر اساس داده‌های آماری، مجموع تولید سه شرکت بزرگ خودروسازی از ابتدای سال تا پایان مهرماه، به رقم ۳۳۲هزار و ۸۵۷ دستگاه رسیده است. این میزان در مقایسه با تولید ۴۸۹هزار و ۷۲۴دستگاهی در مدت مشابه سال گذشته، نشان‌دهنده یک افت ۳۲ درصدی در صنعت خودرو است.

بررسی عملکرد تفکیکی شرکت‌ها نشان می‌دهد که شدت این کاهش در هر شرکت متفاوت بوده است:

• پارس‌خودرو: با کاهش ۵۸ درصدی، رکورددار افت تولید است.
• سایپا: با افت ۴۴ درصدی در تیراژ تولید مواجه شده است.
• ایران‌خودرو: با وجود بزرگ‌ترین سهم تولید، با کاهش ۲۴ درصدی روبرو بوده است.

شکاف میان تولید واقعی و اهداف وزارت صمت

هدف‌گذاری وزارت صمت برای سال جاری، رسیدن به تولید یک میلیون دستگاه خودرو است. با توجه به وضعیت فعلی، این هدف بسیار دور از دسترس به نظر می‌رسد. برای دستیابی به این رقم، خودروسازان باید در پنج ماه باقی‌مانده سال، به‌طور میانگین ماهانه حدود ۱۳۴هزار دستگاه خودرو تولید کنند؛ رقمی که با توان فعلی آن‌ها همخوانی ندارد.

چالش‌های ساختاری و عوامل موثر بر رکود تولید

عوامل متعددی در بروز این وضعیت نقش داشته‌اند که فراتر از بحث قیمت‌گذاری هستند. از جمله این چالش‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• محدودیت‌های ارزی: دشواری در انتقال پول و کمبود منابع ارزی برای تأمین قطعات وارداتی.
• بحران انرژی: اختلال در تأمین برق و گاز صنایع که خطوط تولید را با محدودیت مواجه می‌کند.
• مشکلات نقدینگی: کمبود نقدینگی و بدهی به زنجیره تأمین و قطعه‌سازان.
• تحریم‌ها: تشدید فشارهای بین‌المللی بر روند تأمین مواد اولیه.

«افزایش قیمت خودرو در سال جاری، نتوانسته است به محرکی برای رشد تولید تبدیل شود و حتی روند نزولی را عمیق‌تر کرده است.»

جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده

وضعیت کنونی نشان می‌دهد که صنعت خودرو در معرض خطر بازگشت به کف‌های تاریخی تولید در دهه ۹۰ قرار دارد. بدون رفع چالش‌های ساختاری مانند تأمین قطعات و نقدینگی، دستیابی به اهداف تولیدی تعیین شده توسط دولت بسیار دشوار خواهد بود.