هوش مصنوعی برای اولین‌بار جراحی مغز و ژن‌درمانی را انجام داد

در یک پیشرفت خیره‌کننده در حوزه زیست‌فناوری، برای نخستین بار یک عامل هوش مصنوعی توانست بدون دستور مستقیم انسان، فرآیند پیچیده جراحی مغز و ژن‌درمانی را بر روی یک موجود زنده مدیریت کند.

تحول در جراحی‌های عصبی با هوش مصنوعی

استارتاپ Exin Therapeutics با بهره‌گیری از مدل هوش مصنوعی Sonnet متعلق به شرکت آنتروپیک، موفق شد یک موش مبتلا به بیماری صرع را تحت جراحی قرار دهد. برخلاف ربات‌های جراحی سنتی که تنها ابزاری برای اجرای دستورات پزشک هستند، این سیستم هوشمند تمام مراحل تصمیم‌گیری را بر عههم گرفته است.

این فناوری در طول فرآیند، موارد زیر را به طور خودکار تعیین کرد:

• انتخاب نوع ناقل برای ژن‌درمانی
• محاسبه دوز دقیق دارو
• تعیین مختصات دقیق ناحیه هدف در بافت مغز

پس از انجام عملیات توسط بازوهای رباتیک، گزارش‌ها حاکی از آن است که وضعیت جسمانی حیوان پایدار بوده و توانایی حرکتی خود را بازیابی کرده است.

تفاوت میان هوش مصنوعی و ربات‌های جراحی سنتی

گابریل اوکانا-سانترو، مدیرعامل این استارتاپ، تأکید می‌کند که تمایز اصلی این روش در میزان دخالت انسان است. در این آزمایش، هیچ انسانی تعیین نکرده بود که چه دارویی و در چه نقطه‌ای تزریق شود؛ بلکه هوش مصنوعی با دریافت داده‌های مربوط به فنوتیپ، خود مسیر درمان را محاسبه کرد.

"هیچ فردی به این عامل هوش مصنوعی نگفت چه دارویی بدهد یا آن را کجا تزریق کند. او خودش روش درمان و مختصات جراحی را محاسبه کرد."

اگرچه یک دامپزشک نظارت کلی داشت و تنها بخش باز کردن جمجمه توسط انسان انجام شد، اما تصمیمات حیاتی بر عهده سیستم هوشمند بود.

چالش‌های فنی و ملاحظات اخلاقی

مسیر رسیدن به این موفقیت بدون مانع نبود. مدل‌های قدرتمندتری مانند Opus 5.5 به دلیل درک حساسیت آزمایش‌های زیستی، از انجام وظیفه خودداری کردند. یکی از مدل‌ها حتی با اعلام نگرانی از احتمال قطع شدن ناگهانی فرآیند در حین جراحی، از شروع عملیات خودداری کرد تا از آسیب به حیوان جلوگیری کند.

با این حال، استفاده از هوش مصنوعی در پزشکی همچنان با انتقادات جدی روبروست. برخی پژوهش‌ها نشان می‌دهند که ورود این ابزارها به عمل‌های جراحی حساس، می‌تواند ریسک خطا را به شدت افزایش دهد و چالش‌های مربوط به مسئولیت‌پذیری حقوقی را پیچیده کند.

نتیجه‌گیری

موفقیت در جراحی مغز توسط هوش مصنوعی، گامی بزرگ به سوی آینده پزشکی خودکار است، اما همزمان پرسش‌های عمیقی را درباره مرزهای اخلاقی و ایمنی در تعامل انسان و ماشین بر جای گذاشته است.