از فاجعه ایستگاه قطار نووی ساد تا تغییر دولت در صربستان

حادثه مرگبار ریزش سقف ایستگاه قطار در شهر نووی ساد، پس از دو سال کشمکش‌های سیاسی و اعتراضات گسترده، سرانجام منجر به تغییر بنیادین در ساختار قدرت صربستان شد. این تراژدی که ریشه در فساد ساخت‌وساز داشت، راه را برای روی کار آمدن جریانات نوپا هموار کرد.

از فاجعه نووی ساد تا موج اعتراضات خیابانی

در نخستین روز نوامبر ۲۰۲۴، ریزش سایبان بتنی ایستگاه قطار بازسازی‌شده نووی ساد، جان ۱۴ نفر را در دم گرفت. با جان باختن قربانیان در ماه‌های بعد، این رقم به ۱۶ کشته رسید. این فاجعه بلافاصله پرسش‌های جدی را درباره کیفیت ساخت، عدم شفافیت در هزینه‌های عمومی و فساد سیستماتیک برانگیخت.

واکنش‌ها از تجمع‌های مسالمت‌آمیز آغاز شد و به درگیری با پلیس و مسدود کردن ساختمان‌های قضایی رسید. در جریان این تنش‌ها، فعالان سیاسی و شهروندان خواستار پاسخگویی مسئولان و تسریع در روند تحقیقات شدند.

پیگرد‌های قضایی و برخورد با مقامات دولتی

فشار عمومی باعث شد تا نهادهای قضایی وارد عمل شوند. در پی این اقدامات، ۱۱ نفر از مقامات کلیدی، از جمله گوران وسیک، وزیر سابق ساخت‌وساز، بازداشت شدند. روند رسیدگی به پرونده با چالش‌های متعددی روبرو بود:

• اندر پرونده‌های متعدد: علاوه بر اتهام نقص فنی، تحقیقاتی در زمینه کلاهبرداری مالی و پولشویی آغاز شد.
• تنش‌های دانشگاهی: حمله به دانشجویان و اساتید در مراسم یادبود، نقطه عطفی در شدت گرفتن اعتراضات بود.
• اعتراضات گسترده: صدها هزار نفر در بلگراد به خیابان‌ها آمدند تا خواسته‌های خود را مطالبه کنند.

تغییر سیاسی؛ از جنبش دانشجویی تا پیروزی در انتخابات

آنچه به عنوان یک اعتراض دانشجویی آغاز شد، به سرعت به یک نیروی سیاسی سازمان‌یافته تبدیل گشت. ائتلاف «لیست دانشجویان - دانشجویان پیروز» با بهره‌گیری از تخصص‌های حقوقی و حمایت اساتید، وارد عرصه انتخابات شد.

در نهایت، در انتخابات پارلمانی اکتبر ۲۰۲۶، با مشارکت بی‌سابقه رای‌دهندگان، این ائتلاف موفق به کسب قدرت شد. این تحول تاریخی در حالی رخ داد که الکساندر ووچیچ، رهبر دیرینه حزب پیشرو صربستان، پیش از انتخابات از سمت ریاست‌جمهوری کناره‌گیری کرده بود.

پیروزی ائتلاف دانشجویی، نتیجه مستقیم مبارزه‌ای برای عدالت و شفافیت در برابر فساد نهادینه شده بود.

در پایان، تغییر دولت در صربستان نه تنها یک جابجایی سیاسی، بلکه نتیجه مستقیم مطالبه عدالت پس از فاجعه نووی ساد تلقی می‌شود که نشان داد قدرت اعتراضات مدنی می‌تواند ساختارهای مستحکم را تغییر دهد.