نیروگاه خورشیدی خانگی؛ چالش هزینه‌های ۴۰۰ میلیونی در مسیر استقلال انرژی

برنامه‌ریزی وزارت نیرو برای تبدیل پشت‌بام منازل به منابع تولید انرژی، با چالش هزینه‌های سنگین سرمایه‌گذاری در برابر توان مالی خانوارها قرار گرفته است. در حالی که هدف‌گذاری برای افزایش ظرفیت نیروگاه خورشیدی خانگی در دستور کار قرار دارد، پرسش اصلی این است که آیا مدل‌های حمایتی فعلی برای مشارکت گسترده مردم کافی خواهد بود یا خیر.

چالش‌های اقتصادی در مسیر خورشیدی شدن خانه‌ها

وزارت نیرو با هدف کاهش فشار بر شبکه سراسری، بر توسعه تولید پراکنده و خودکفایی خانوارها در تأمین برق تأکید دارد. با این حال، برآورد هزینه‌های اولیه، مانعی جدی برای این مسیر محسوب می‌شود. طبق داده‌های منتشر شده، احداث یک سیستم خورشیدی ۵ کیلوواتی متصل به شبکه، نیازمند سرمایه‌ای معادل ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان است.

این مبلغ، بدون در نظر گرفتن تجهیزات ذخیره‌ساز و اینورترهای هیبریدی، می‌تواند برای بسیاری از خانواده‌ها غیرقابل دسترس باشد. علاوه بر این، سیستم‌های بدون باتری در زمان قطع برق شبکه، توان تأمین انرژی را نخواهند داشت که این خود نیاز به سرمایه‌گذاری بیشتر را دوچندان می‌کند.

مدل تأمین مالی و سازوکارهای مشارکت مردمی

بر اساس برنامه‌های اعلام شده، تأمین منابع برای این پروژه‌ها از طریق ترکیبی از آورده سرمایه‌گذار، منابع صندوق توسعه ملی و مشارکت مشترکان انجام خواهد شد. در این مدل، سرمایه‌گذار مسئولیت تأمین تجهیزات و نصب را بر عهده دارد و بازگشت سرمایه از طریق بورس سبز انرژی صورت می‌گیرد.

«توسعه نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی مستلزم استفاده از ظرفیت سرمایه‌گذاران و مشارکت عمومی در سطح گسترده است.»

راهکارهای ثبت درخواست و محدودیت‌های ساختمانی

برای تسهیل فرآیند، ساتبا سامانه مهرسان را جهت ثبت درخواست‌های نیروگاه‌های پشت‌بامی راه‌اندازی کرده است. متقاضیان می‌توانند پس از بررسی فنی و فضای موجود، از میان پیمانکاران واجد شرایط، گزینه مناسب را انتخاب کنند.

با این وجود، ساکنان آپارتمان‌ها و ساختمان‌های با پشت‌بام مشترک با محدودیت‌های فنی و حقوقی متعددی روبرو هستند. برای تحقق واقعی استقلال انرژی، دولت باید علاوه بر ارائه تسهیلات بانکی، راهکارهایی برای کاهش مستقیم هزینه‌ها و حمایت از اقشار کم‌درآمد در حوزه نیروگاه خورشیدی در نظر بگیرد.

در نهایت، موفقیت طرح تولید برق خانگی در گرو ایجاد تعادل میان جذابیت اقتصادی برای سرمایه‌گذاران و توان مالی واقعی خانوارها خواهد بود.