تنظیم شکواییه با هوش مصنوعی؛ واگذاری خدمات قضایی به بخش خصوصی

در تحولی بزرگ در نظام خدمات حقوقی کشور، فرآیند تنظیم شکواییه و ارسال لایحه‌های قضایی برای نخستین بار به سکوهای بخش خصوصی واگذار شد تا شهروندان بدون نیاز به مراجعه حضوری، امور حقوقی خود را مدیریت کنند.

تحول در خدمات قضایی با سامانه هوشمند دیوان

در مراسم رونمایی از سامانه «دیوان»، که محصولی مبتنی بر فناوری هوش مصنوعی است، اعلام شد که از این پس شهروندان می‌توانند با بهره‌گیری از دستیارهای هوشمند، پیش از ورود به مراحل رسمی دعوا، مسیرهای قانونی مناسب را شناسایی کنند. این اقدام با هدف مدیریت هوشمند اختلافات و کاهش پرونده‌های غیرضروری در دستگاه قضا صورت گرفته است.

محمد کاظمی‌فرد، رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه، این حرکت را ورود به نسل سوم خدمات الکترونیک قضایی دانست که در آن، همکاری با شرکت‌های فناور و استفاده از هوش مصنوعی، محور اصلی ارائه خدمات به عموم مردم است.

واگذاری داده‌ها به شرکت‌های دانش‌بنیان

یکی از نکات کلیدی در این استراتژی جدید، فراهم کردن بستر مناسب برای رشد اکوسیستم فناوری در حوزه حقوق است. طبق اعلام مقامات، داده‌های قضایی پس از طی مراحل دقیق گمنام‌سازی و رعایت کامل حریم خصوصی، در اختیار توسعه‌دهندگان قرار گرفته است.

این حجم از داده‌ها به شرکت‌های فعال اجازه می‌دهد تا محصولات هوش مصنوعی خود را در زمینه تحلیل‌های حقوقی ارتقا دهند.

نقش تنظیم‌گر قوه قضاییه و آینده خدمات مجازی

دستگاه قضایی با تغییر رویکرد از تصدی‌گری به نقش تنظیم‌گر، تلاش می‌کند تا بدون تحمیل هزینه‌های اضافی به بودجه دولتی، بستر فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان را فراهم کند. در حال حاضر ۱۰ شرکت پس از ارزیابی‌های فنی فعال شده‌اند و انتظار می‌رود طی روزهای آتی، شرکت‌های بیشتری به این شبکه متصل شوند.

«هدف اصلی، پیشگیری از شکل‌گیری دعاوی غیرضروری از طریق راهنمایی هوشمند کاربران پیش از طرح شکایت است.»

در آینده نزدیک، انتظار می‌رود خدمات تنظیم شکواییه نیز به‌طور کامل به بستر مجازی و سکوهای خصوصی منتقل شود تا دسترسی به عدالت سریع‌تر و آسان‌تر گردد.

نتیجه‌گیری: انتقال خدمات تنظیم شکواییه به بخش خصوصی و بهره‌گیری از هوش مصنوعی، گامی بلند در جهت دیجیتالی کردن نظام قضایی و کاهش بار کاری دادگستری است.