کاهش نرخ مشارکت اقتصادی زنان؛ از بحران اشتغال تا چالش‌های حضور در دانشگاه

تحلیل افت مشارکت اقتصادی زنان در ایران

بر اساس داده‌های جدید منتشر شده، نرخ مشارکت اقتصادی زنان در کشور با افتی قابل توجه مواجه شده است. زهرا بهروزآذر، معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده، اعلام کرد که این شاخص که پیش از دوران پاندمی کرونا در حدود ۱۷ درصد قرار داشت، اکنون به حدود ۱۴ درصد کاهش یافته است.

وضعیت حضور زنان در آموزش عالی و رشته‌های علمی

در بررسی ساختار آموزشی کشور، مشاهده می‌شود که زنان نقش پررنگی در ورود به دانشگاه‌ها ایفا می‌کنند. آمارها نشان می‌دهند که بیش از ۶۴ درصد از کل متقاضیان ورود به مراکز آموزش عالی را زنان تشکیل می‌دهند و بیش از نیمی از ظرفیت پذیرش دانشگاه‌ها در اختیار دختران قرار دارد.

توزیع دانش‌آموختگان در حوزه‌های مختلف

در سال ۱۴۰۳، توزیع حضور زنان در رشته‌های مختلف به شرح زیر است:

• علوم پایه: حدود ۱۴۳ هزار زن
• فنی و مهندسی: حدود ۱۸۰ هزار زن

این داده‌ها نشان‌دهنده پتانسیل بالای علمی زنان است، اما نیاز به بررسی دقیق‌تر دلایل انتخاب رشته و تقویت مهارت‌های عملی برای حضور موثرتر در بازار کار احساس می‌شود.

چالش‌های پیش روی اشتغال و جایگاه علمی زنان

علاوه بر حوزه تحصیل، وضعیت اعضای هیئت علمی نیز مورد توجه قرار گرفته است. در سال ۱۴۰۳، حدود ۱۱۰۰ زن در جایگاه استادی فعالیت داشته‌اند. با توجه به نزدیکی آمار دانشجویان زن و مرد در مقطع دکتری، انتظار می‌رود در آینده شاهد تقویت جایگاه علمی زنان در مراتب دانشگاهی باشیم.

"تهیه بانک اطلاعاتی جامع و به‌روز برای شناسایی وضعیت زنان و برنامه‌ریزی جهت رفع کاستی‌ها، از اولویت‌های اساسی در سیاست‌گذاری‌های اقتصادی و اجتماعی است."

در نهایت، تأکید بر سند ملی اشتغال و فراهم کردن بسترهای کارآموزی برای فارغ‌التحصیلان دانشگاهی، از جمله راهکارهای پیشنهادی برای بازگرداندن نرخ مشارکت اقتصادی زنان به سطوح مطلوب در آینده خواهد بود.

نتیجه‌گیری

کاهش نرخ مشارکت اقتصادی زنان از ۱۷ به ۱۴ درصد، نشان‌دهنده یک چالش ساختاری است که نیازمند استفاده از داده‌های آماری دقیق و سیاست‌گذاری‌های هدفمند در حوزه‌های اشتغال و آموزش برای بهبود وضعیت اقتصادی این قشر است.