تنگنای امنیتی و اقتصادی مصر؛ وابستگی به عربستان و خطر جنگ در منطقه

وابستگی اقتصادی مصر به عربستان سعودی، قاهره را در موقعیت دشواری قرار داده است؛ چرا که تعهدات امنیتی جدید این کشور در برابر حملات حوثی‌ها، می‌تواند بحران مالی داخلی را به یک فاجعه نظامی تبدیل کند.

تنش‌های منطقه‌ای و چالش‌های امنیتی قاهره

پارلمان مصر پس از بررسی‌های طولانی، به رئیس‌جمهور عبدالفتاح السیسی اجازه داد تا اقدامات لازم را برای حمایت از امنیت عربستان در برابر حملات پهپادی و موشکی حوثی‌ها انجام دهد. این تصمیم در حالی اتخاذ شده که تنش‌های منطقه‌ای در بالاترین سطح خود قرار دارد و نگرانی‌ها از کشیده شدن نیروهای مصری به جنگ یمن شدت یافته است.

برخی از نمایندگان مجلس با ابراز نگرانی از ابهام در جزئیات عملیاتی، هزینه‌ها و تعداد نیروهای اعزامی، با این تصمیم مخالفت کردند. با این حال، واقعیت‌های اقتصادی، مسیر تصمیم‌گیری را برای دولت مصر محدود کرده است.

نقش حیاتی سپرده‌های ارزی عربستان در اقتصاد مصر

بسیاری از تحلیلگران معتقدند که محرک اصلی این تغییر موضع، مسائل مالی است. وابستگی اقتصادی مصر به کمک‌های خلیج فارس غیرقابل انکار است:

• سپرده‌های عربستان در بانک مرکزی مصر حدود ۱۰.۳ میلیارد دلار است.
• با احتساب حمایت‌های کویت و قطر، حدود ۱۸ میلیارد دلار از ذخایر ارزی مصر تحت کنترل متحدان عرب است.
• این مبلغ تقریباً یک‌سوم از کل ذخایر ارزی ۵۷ میلیارد دلاری این کشور را تشکیل می‌دهد.

در شرایطی که ارزش پوند مصر به ۵۶ واحد در برابر هر دلار سقوط کرده و بخش بزرگی از بودجه کشور صرف پرداخت بدهی‌ها می‌شود، قاهره توانایی رد درخواست‌های مالی حامیان خود را ندارد.

آسیب‌پذیری کانال سوئز و تهدیدهای دریایی

یکی دیگر از بزرگ‌ترین نگرانی‌ها، وضعیت کانال سوئز است. این آبراه حیاتی که بخشی از درآمد ارزی مصر را تأمین می‌کند، با فعالیت‌های حوثی‌ها در دریای سرخ با بحران مواجه شده است. درآمد این کانال از ۱۰.۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۳، به حدود ۴ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴ کاهش یافته است.

تسلط حوثی‌ها بر تنگه باب‌المندب، تهدیدی مستقیم برای جریان تجارت جهانی و منبع درآمد اصلی مصر محسوب می‌شود.

مصر تلاش می‌کند از طریق کانال‌های دیپلماتیک و مدیریت بحران، از تشدید درگیری‌ها در این منطقه جلوگیری کند، اما با توجه به ماهیت ائتلاف‌های منطقه‌ای، فضای مانور دیپلماتیک بسیار محدود است.

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده

مصر میان دو خطر گرفتار شده است: بحران اقتصادی ناشی از کمبود ارز و خطر جنگ ناشی از تعهدات امنیتی. اگرچه قاهره تلاش می‌کند با حمایت‌های نمادین از ریاض، تعادل را حفظ کند، اما هرگونه درگیری گسترده در منطقه می‌تواند به طور مستقیم امنیت انرژی و ثبات مالی این کشور را متزلزل کند.