تجارت ایران و برزیل؛ از بحران هزینه‌های حمل‌ونقل تا هدف ۱۰ میلیارد دلاری

تجارت ایران و برزیل در میان چالش‌های لجستیکی و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل جهانی، با هدف‌گذاری بلندپروازانه برای رسیدن به حجم ۱۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۳۰، مسیر جدیدی را برای همکاری‌های اقتصادی آغاز کرده است.

چالش‌های لجستیکی و جهش هزینه‌های حمل‌ونقل

در نشست تخصصی زنجیره تامین که با هدف بررسی ظرفیت‌های دو کشور برگزار شد، کارشناسان به تغییر مسیرهای سنتی تجاری اشاره کردند. با توجه به محدودیت‌های امنیتی در مسیرهای دریایی جنوبی، بخشی از تبادلات کالا اکنون از طریق بندر مرسین در ترکیه انجام می‌شود.

این تغییر مسیر، هزینه‌های سنگینی را بر تجار تحمیل کرده است. طبق داده‌های ارائه شده:

«استفاده از مسیرهای زمینی تنها یک راهکار اقتضایی است و نمی‌تواند جایگزین بلندمدت حمل‌ونقل دریایی باشد.»

نقش استراتژیک بندر چابهار در امنیت تجاری

با توجه به حساسیت‌های موجود در تنگه هرمز، بندر چابهار به عنوان تنها بندر اقیانوسی ایران که خارج از این تنگه قرار دارد، پتانسیل بالایی برای احیای مسیرهای دریایی دارد. توسعه زیرساخت‌های پس‌کرانه در چابهار می‌تواند نقش کلیدی در کاهش وابستگی به مسیرهای پرریسک ایفا کند.

امنیت غذایی؛ پیوند عمیق ایران و برزیل

مبادلات تجاری میان دو کشور فراتر از یک رابطه اقتصادی ساده، با امنیت غذایی ایران گره خورده است. برزیل یکی از تامین‌کنندگان اصلی نهاده‌های دامی کشور محسوب می‌شود.

• ۸۷ درصد از واردات ۳ میلیارد دلاری ایران از برزیل، شامل ذرت و سویا است.
• ایران حدود ۲۰ درصد از کل تولید ذرت برزیل را خریداری می‌کند.
• صادرات ایران به برزیل عمدتاً شامل کود، سموم و محصولات پتروشیمی است.

با وجود جنگ و تحریم‌ها، تجارت دوجانبه تاب‌آوری بالایی نشان داده است؛ به‌طوری که تنها در چهار ماه نخست سال ۲۰۲۶، حدود ۹۱۲ میلیون دلار واردات از برزیل انجام شده است.

چشم‌انداز ۲۰۳۰ و ضرورت تقویت زیرساخت‌ها

برای دستیابی به هدف ۱۰ میلیارد دلاری، نیاز است که همکاری‌ها از حوزه محصولات کشاورزی فراتر رفته و به سمت صنایع پتروشیمی، دارو و تجهیزات صنعتی گسترش یابد. همچنین ایجاد سازوکارهای مالی و بانکی مستقیم برای تسهیل دسترسی تجار دو کشور، از جمله اولویت‌های پیش رو است.

در نهایت، تقویت زنجیره تامین و استفاده از ظرفیت‌های تولیدی برزیل، راهکاری حیاتی برای تامین پایدار نیازهای غذایی و صنعتی خانوارهای ایرانی خواهد بود.