تنوع زیستی در خطر؛ جهان در جستجوی منابع مالی برای نجات طبیعت

رهبران جهان در جریان نشست اخیر سازمان ملل در ایروان، با اعتراف به کندی روند حفاظت از طبیعت، بر ضرورت ایجاد یک مسیر جدید برای نجات تنوع زیستی جهان تاکید کردند. با وجود تصویب طرحی برای تسریع اقدامات حفاظتی، شکاف عمیق میان اهداف تعیین شده و منابع مالی موجود، آینده اکوسیستم‌های زمین را با تهدیدی جدی مواجه کرده است.

چالش‌های بنیادین در تحقق اهداف ۲۰۳۰

نمایندگان نزدیک به ۲۰۰ کشور در جریان نشست COP17، بر این واقعیت صحه گذاشتند که تلاش‌ها برای دستیابی به چارچوب جهانی تنوع زیستی (کنمینگ-مونترال) بسیار کندتر از حد انتظار پیش رفته است. هدف اصلی این توافق، حفاظت از یک‌سوم از خشکی‌ها و دریاهای جهان تا سال ۲۰۳۰ است که اکنون در معرض خطر قرار دارد.

طرح جدید که «مسیر ایروان» نام گرفته، شامل اقدامات زیر برای آمادگی جهت اجلاس بعدی در اکوادور است:

• اصلاح یارانه‌هایی که به طبیعت آسیب می‌رسانند.
• افزایش حمایت‌های مالی، علمی و فنی از کشورهای در حال توسعه.
• تقویت سازوکارهای نظارتی و گزارش‌دهی بین‌المللی.

بحران مالی؛ مانعی بزرگ بر سر راه طبیعت

یکی از اصلی‌ترین موانع در مسیر حفاظت از تنوع زیستی، نبود منابع مالی پایدار است. کارشناسان هشدار می‌دهند که حتی صندوق‌های توافق شده در نشست‌های قبلی، همچنان با خالی بودن بودجه مواجه هستند.

«ما به بسی بیشتر از منابع مالی عمومی و خصوصی نیاز داریم تا اطمینان حاصل کنیم بودجه به جوامع در خط مقدم بحران طبیعت می‌رسد.»

در حالی که فعالان محیط‌زیستی معتقدند جهان توان صرف سالانه ۲۰۰ میلیارد دلار برای بازسازی طبیعت را دارد، واقعیت نشان می‌دهد که بودجه‌های بین‌المللی برای مناطق حفاظت‌شده، تحت تأثیر جنگ‌ها و افزایش قیمت انرژی، با افت شدیدی روبرو شده است.

تعهدات جدید و امیدهای محدود

علیرغم فضای کلی ناامیدکننده، برخی تعهدات مالی جدید می‌تواند نقطه عطفی باشد. در جریان این اجلاس، حدود ۲ میلیارد دلار تعهد مالی جدید از سوی دولت‌ها و بخش خصوصی اعلام شد.

تعهد هلند به پروژه برزیلی برای حفظ جنگل‌ها، یکی از نکات مثبت برجسته در این نشست بود که باعث خوش‌بینی نسبی شرکت‌کنندگان شد.

نتیجه‌گیری

بیانیه ایروان پیامی قدرتمند مبنی بر اهمیت تنوع زیستی برای امنیت غذایی و تاب‌آوری اقتصادی جهان ارسال کرد؛ با این حال، بدون اصلاح ساختار یارانه‌ها و تامین مالی واقعی، اهداف حفاظتی سال ۲۰۳۰ تنها در حد شعار باقی خواهند ماند.