کشف احتمالی گلبول‌های قرمز فسیل‌شده در استخوان دایناسور ۱۱۵ میلیون ساله

دانشمندان در یک کشف خیره‌کننده که می‌تواند مرزهای علم دیرینه‌شناسی را جابه‌جا کند، موفق به شناسایی ساختارهایی شده‌اند که به نظر می‌رسد گلبول‌های قرمز فسیل‌شده یک دایناسور با قدمت ۱۱۵ میلیون سال باشند. این یافته که در استخوان‌های یک موجود گوشت‌خوار به نام آراتاسوروس (Aratasaurus) مشاهده شده، احتمال حضور مولکول‌های زیستی در فسیل‌های بسیار قدیمی را به چالش می‌کشد.

جزئیات کشف مولکول‌های زیستی در آراتاسوروس

تیم تحقیقاتی به سرپرستی پروفسور کلیتی گرایس از دانشگاه کورتین استرالیا، پس از بررسی دقیق استخوان‌های پاهای عقب این دایناسور که در برزیل یافت شده، به نتایج عجیبی دست یافتند. تصاویر حاصل از میکروسکوپ الکترونی نشان‌دهنده ساختارهای گرد و کوچکی در کانال‌های رگ‌های خونی قدیمی است که شباهت زیادی به گلبول‌های قرمز دارند.

آنچه این ادعا را تقویت می‌کند، نتایج آزمایش‌های شیمیایی است که وجود ترکیب «هِم» (Heme) را تأیید کرده است؛ مولکولی حیاتی که در هموگلوبین مسئول انتقال اکسیژن در خون است. همچنین ردپای اسیدهای آمینه تشکیل‌دهنده کلاژن نیز در این بافت‌ها مشاهده شده است.

"ما در حال مشاهده یک پژواک معدنی و مولکولی از بیولوژی اصلی این دایناسور هستیم. یافتن گلبول‌های قرمز فسیل‌شده با شیمی متمایز مرتبط با هم، یک پیشرفت جهانی است." — پروفسور کلیتی گرایس

چالش‌های علمی و فرضیه حفظ بقای فسیل

با وجود هیجان‌آفرین بودن این خبر، متخصصان بر سر ماهیت این ساختارها اختلاف نظر دارند. برخی منتقدان معتقدند شکل ظاهری این ساختارها با ویژگی‌های استاندارد گلبول‌های قرمز متفاوت است. با این حال، فرضیه‌ای برای توضیح بقای این مواد ارائه شده است:

• نقش منگنز: وجود ترکیبی از منگنز به نام هوسمانیت (Hausmannite) احتمالاً باعث تثبیت سلول‌ها پیش از فرآیند فسیل شدن شده است.
• حفظ اسیدهای آمینه: این فرآیند معدنی ممکن است به حفظ پروتئین‌های کلیدی مانند کلاژن نیز کمک کرده باشد.

اهمیت این یافته برای آینده دیرینه‌شناسی

اگر این یافته‌ها به طور قطعی تأیید شوند، مسیرهای جدیدی برای مطالعه متابولیسم، سطح فعالیت و فیزیولوژی دایناسورها باز خواهد شد. این کشف نشان می‌دهد که برخلاف باورهای سنتی، اطلاعات مولکولی ممکن است در مجموعه‌های موزه‌ها در سراسر جهان منتظر بازبینی باشند.

در نهایت، این مطالعه که در مجله معتبر PNAS منتشر شده، یادآور این نکته است که تکنولوژی‌های جدید می‌توانند رازهای پنهان در دل فسیل‌های کهن را آشکار کنند، هرچند که باید با احتیاط علمی بسیار زیاد به این ادعاهای بزرگ نگریست.