الگوی هندسی و رنگی در تجربه‌های نزدیک به مرگ؛ کشف جدید دانشمندان

پژوهشگران با بررسی تجربیات بصری افرادی که از مرگ بازگشته‌اند، به کشف الگوی هندسی و رنگی منحصربه‌فردی در تجربه‌های نزدیک به مرگ دست یافته‌اند که می‌تواند مرزهای درک ما از فعالیت‌های مغزی در شرایط بحرانی را تغییر دهد.

رمزگشایی از ساختار فضایی تجربه‌های نزدیک به مرگ

برخلاف تصور عمومی که تنها بر پدیده «تونل و نور» تمرکز دارد، مطالعه جدید نشان می‌دهد که این تجربیات دارای ساختارهای هندسی متنوعی هستند. فرانس لرنر، پژوهشگر حوزه عصب-پدیدارشناسی، با درخواست از ۵۰ شرکت‌کننده برای ترسیم خاطرات خود، موفق به شناسایی چهار دسته اصلی از فضاها شد:

• فضاهای مخروطی: همان تونل‌های آشنا که از تاریکی به سوی نور می‌روند.
• فضاهای منحنی: محیط‌های وسیع که شباهت زیادی به طاق‌های معماری دارند.
• فضاهای تخت: نواحی با انحناهای بسیار ملایم و سطح صاف‌تر.
• فضاهای کروی: محیط‌هایی که فرد را به‌طور کامل در بر می‌گیرند (مانند داخل یک کره).

ارتباط حیرت‌انگیز هندسه با ادراک رنگ

یکی از یافته‌های کلیدی این تحقیق، پیوند عمیق میان شکل فضا و رنگ‌های مشاهده شده است. داده‌های به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که نوع هندسه محیط، مستقیماً بر کیفیت رنگی که فرد ادراک می‌کند، تأثیر می‌گذارد.

این تضاد آشکار نشان می‌دهد که در تجربه‌های تونل‌مانند، ادراک رنگی به شدت کاهش می‌یابد، در حالی که در فضاهای باز، رنگ‌ها نقش پررنگی ایفا می‌کنند.

تفسیر علمی: از کمبود اکسیژن تا اثر گانزفلد

دانشمندان برای تبیین این پدیده، چندین فرضیه مطرح کرده‌اند. برای مثال، «دید تونلی» می‌تواند ناشی از اختلال در اکسیژن‌رسانی به شبکیه یا مغز باشد که باعث محدود شدن میدان دید می‌شود. همچنین، مشاهده فضاهای وسیع و یکنواخت می‌تواند با پدیده «اثر گانزفلد» مرتبط باشد؛ وضعیتی که در آن میدان دید خالی و یکنواخت منجر به ایجاد توهمات ادراکی پیچیده می‌شود.

این مطالعه نشان می‌دهد که ورود به دنیای وهم‌آلود ممکن است نیاز به پرسیدن سوالاتی با زبانی متفاوت، فراتر از کلمات ساده، داشته باشد.

در نهایت، اگرچه این پژوهش با محدودیت‌هایی نظیر حجم کم نمونه‌ها همراه بوده است، اما گامی بزرگ در جهت درک بهتر تجربه‌های نزدیک به مرگ و مکانیسم‌های عصبی مرتبط با آن محسوب می‌شود که در مجله Frontiers in Psychology منتشر شده است.