بحران در بازار لوازم خانگی؛ انباشت ۶ میلیون دستگاه کالا در انبارها با رکود شدید فروش

بحران در بازار لوازم خانگی؛ انبارها پر و ویترین‌ها خالی

صنعت لوازم خانگی ایران در حال حاضر با یک پارادوکس اقتصادی عمیق روبرو است؛ در حالی که ظرفیت تولید و موجودی انبارها به اعداد میلیونی رسیده، کاهش شدید قدرت خرید و نبود تسهیلات اعتباری، بازار را به سمت یک رکود بی‌سابقه سوق داده است.

کاهش تولید و انباشت بی‌رویه کالا

آمارهای رسمی نشان می‌دهد که روند تولید در این صنعت با چالش جدی مواجه شده است. پس از تولید ۱۹.۳ میلیون دستگاه در سال ۱۴۰۳، این رقم در سال ۱۴۰۴ به ۱۸ میلیون دستگاه رسید. نگرانی اصلی مربوط به ابتدای سال ۱۴۰۵ است که در آن تولید لوازم خانگی با افت ۲۱.۱ درصدی نسبت به سال گذشته مواجه شده است.

در کنار این افت تولید، موجودی انبارها به حدود ۶ میلیون دستگاه رسیده است. این حجم از کالا در حالی انبار شده که واردات غیررسمی نیز با ۸۰۰ هزار دستگاه در دو ماه نخست سال، فشار عرضه را دوچندان کرده است.

مقایسه منطقه‌ای؛ چرا ترکیه موفق‌تر است؟

بررسی وضعیت کشورهای همسایه نشان می‌دهد که مشکل اصلی ایران تنها کاهش تقاضا نیست، بلکه نبود شبکه صادراتی قدرتمند است. برای مثال، در مدل اقتصادی ترکیه، بخش بزرگی از تولید به بازارهای جهانی صادر می‌شود.

• ترکیه: صادرات حدود ۶۹.۵ درصد از کل تولید را پوشش می‌دهد.
• هند: دارای بازار مصرف داخلی عظیم با ارزش نزدیک به ۲۰ میلیارد دلار.
• پاکستان: تجربه رشد تولید در گروه‌هایی مانند یخچال و تلویزیون.

در حالی که ترکیه با تکیه بر صادرات، ظرفیت تولید خود را حفظ می‌کند، صنعت ایران در تله کاهش قدرت خرید و تورم هزینه‌های تولید گرفتار شده است.

حلقه مفقوده: بحران اعتبار و تسهیلات

یکی از اصلی‌ترین دلایل رکود فعلی، از کار افتادن سیستم فروش اقساطی است. در شرایط تورمی، خانوارها تنها از طریق اعتبار قادر به خرید کالاهای بادوام هستند، اما فروشندگان کوچک توان تأمین منابع مالی برای این کار را ندارند.

«عدم اتصال زنجیره میان تولیدکننده، توزیع‌کننده و مصرف‌کننده از طریق تسهیلات مالی، باعث شده سرمایه فروشندگان در چرخه‌ای کم‌تحرک و بی‌ثمر باقی بماند.»

جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده

برای خروج از این بن‌بست، صنعت لوازم خانگی بیش از نیاز به کارخانه‌های جدید، به بازسازی ساختار بازار نیاز دارد. توسعه صادرات، تقویت قدرت خرید و ایجاد سیستم‌های اعتبارسنجی مدرن برای خرید اقساطی، تنها راه‌های واقعی برای جلوگیری از تعطیلی واحدهای تولیدی و کاهش بیشتر بیکاری در این بخش است.