کاهش چشمگیر فقر در هند؛ موفقیت بزرگ در سایه نابرابری عمیق اقتصادی

گزارش‌های جدید بانک جهانی نشان می‌دهد که کاهش فقر در هند با سرعتی بی‌سابقه در جهان در حال رخ دادن است؛ با این حال، این موفقیت اقتصادی با چالش بزرگ افزایش شکاف میان طبقات اجتماعی همراه شده است.

در بازه زمانی بین سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۳، هند موفق شد نزدیک به ۵۰۰ میلیون نفر را از وضعیت فقر مطلق خارج کند. این پیشرفت خیره‌کننده باعث شد نرخ فقر مطلق در این کشور از ۲۷.۱ درصد به تنها ۲.۶ درصد کاهش یابد.

تحلیل آماری کاهش فقر در هند

بر اساس داده‌های بانک جهانی، تعریف فقر مطلق در این گزارش بر پایه درآمد روزانه ۳ دلار تنظیم شده است. آمارها حاکی از آن است که سهم جمعیت زیر خط فقر متوسط (۴.۲۰ دلار در روز) از ۵۷.۷ درصد به ۱۶.۱ درصد رسیده است.

کارشناسان معتقدند رشد مصرف، افزایش اشتغال زنان و گسترش طرح‌های انتقال اجتماعی از عوامل اصلی این تحول اقتصادی بوده‌اند.

چالش نابرابری و شکاف طبقاتی

علیرغم موفقیت در کاهش فقر، گزارش نابرابری جهانی در سال ۲۰۲۶ هشدار می‌دهد که شکاف ثروت در هند به شدت عمیق‌تر شده است. در حال حاضر، ۱۰ درصد از ثروتمندترین افراد جامعه، حدود ۵۸ درصد از درآمد ملی هند را در اختیار دارند.

"در حالی که فقر کاهش یافته، شکاف دستمزدها همچنان پابرجاست. درآمد میانگین ۱۰ درصد بالای جامعه، حدود ۱۳ برابر بیشتر از ۱۰ درصد پایین جامعه است."

این وضعیت باعث شده است که دسترسی به فرصت‌های برابر در زمینه‌هایی مانند آموزش باکیفیت و خدمات درمانی، به شدت تحت تأثیر منابع مالی خانواده‌ها قرار گیرد.

بحران بیکاری در میان نسل جوان

یکی از نگرانی‌های جدی اقتصاددانان، نرخ بالای بیکاری در میان جوانان تحصیل‌کرده است. داده‌های رسمی نشان می‌دهند که نرخ بیکاری جوانان در سال ۲۰۲۶ به ۱۵.۲ درصد رسیده است.

• بیکاری فارغ‌التحصیلان: حدود ۲۹.۴ درصد از دارندگان مدارک کارشناسی و تحصیلات تکمیلی بیکار هستند.
• شکاف مهارتی: عدم سرمایه‌گذاری کافی در آموزش‌های فنی و حرفه‌ای، فاصله میان تحصیلات و بازار کار را افزایش داده است.
• فشار اجتماعی: کمبود فرصت‌های شغراضی منجر به اعتراضات گسترده در سراسر کشور شده است.

در نهایت، اگرچه هند در مبارزه با فقر مطلق گام‌های بلندی برداشته، اما برای دستیابی به یک رشد پایدار و فراگیر، باید به سمت سیاست‌های مالیاتی پیشرفته‌تر و سرمایه‌گذاری گسترده در زیرساخت‌های انسانی مانند سلامت و آموزش حرکت کند تا از تثبیت نابرابری جلوگیری شود.