امنیت غذایی جهانی در خطر؛ افزایش قیمت‌ها به دلیل جنگ در دریای سیاه

افزایش شدید حملات به شناورهای تجاری در دریای سیاه، امنیت غذایی جهانی را با چالشی بی‌سابقه روبرو کرده است. این اقدامات که اکنون به یک تاکتیک جنگی تثبیت‌شده تبدیل شده، نه تنها مسیرهای تجاری را مختل می‌کند، بلکه با فشار بر صادرات غلات روسیه و اوکراین، قیمت مواد غذایی را در بازارهای جهانی به شدت افزایش می‌دهد.

جنگ اقتصادی در دریای سیاه و مسیرهای جایگزین

با مسدود شدن بنادر اصلی اوکراین توسط روسیه، کی‌یف ناچار به استفاده از مسیرهای جایگزین برای ارسال غلات به بازارهای آفریقا و خاورمیانه شده است. این مسیرها شامل کریدور دانوب از طریق رومانی، مسیرهای زمینی از طریق اتحادیه اروپا و کریدور دریایی در امتداد سواحل ناتو است.

با این حال، این مسیرهای جایگزین نیز از حملات دور نمانده‌اند. گزارش‌ها نشان می‌دهند که نرخ حملات در کریدور دانوب در سه ماهه سوم سال ۲۰۲۶، نسبت به نیمه نخست سال، ۳.۷ برابر افزایش یافته است. این وضعیت باعث شده سهم دانوب از محموله‌های اوکراین از ۱۰ درصد به ۷۴ درصد در ماه اوت برسد.

تأثیر گسترده بر بازار جهانی و قیمت‌ها

روسیه و اوکراین با هم حدود ۲۷ درصد از صادرات جهانی گندم را در اختیار دارند. درگیری‌های اخیر منجر به جهش قیمت‌های آتی گندم در بورس شیکاگو شده است. در ادامه، خلاصه وضعیت صادرات و تأثیرات آن آمده است:

در حالی که روسیه با هدف قرار گرفتن بنادر خود در دریای آزوف با چالش روبرو شده، اوکراین نیز با حملات پهپادی به تأسیسات صادراتی روسیه، زنجیره تأمین این کشور را مختل کرده است.

پیوند بحران جنگ و تغییرات اقلیمی

بحران فعلی تنها محدود به جنگ نیست؛ کاهش تولید جهانی به دلیل خشکسالی و تغییرات اقلیمی، وضعیت را وخیم‌تر کرده است. طبق برآورد وزارت کشاورزی ایالات متحده، تولید هفت کشور بزرگ صادرکننده گندم در فصل ۲۰۲۶-۲۰۲۷ احتمالاً ۱۱ درصد کاهش خواهد یافت.

«ترکیب کاهش تولید ناشی از خشکسالی و اختلال در مسیرهای توزیع ناشی از جنگ، تهدیدی دوگانه برای بقای غذایی جهان ایجاد کرده است.»

در نهایت، این تنش‌ها منجر به افزایش هزینه‌های واردات و تخلیه ذخایر استراتژیک، به‌ویژه در کشورهای وابسته به واردات در مناطق عربی و آفریقایی خواهد شد.

نتیجه‌گیری

در مجموع، جنگ در دریای سیاه فراتر از یک درگیری نظامی، به یک بحران امنیت غذایی تبدیل شده است که با افزایش تورم جهانی و تهدید معیشت میلیون‌ها نفر در کشورهای در حال توسعه، پیامدهای اقتصادی و اجتماعی جبران‌ناپذیری خواهد داشت.