ارتباط دوست خیالی کودکی با احساس حضور فردی نامرئی در بزرگسالی

آیا تا به حال در خلوت خود احساس کرده‌اید که فردی نامرئی در نزدیکی شما ایستاده است؟ تحقیقات جدید در حوزه علوم اعصاب و روان‌شناسی، پیوند عجیبی میان این تجربه و داشتن دوست خیالی در دوران کودکی را پیشنهاد می‌دهند.

ارتباط دوست خیالی و احساس حضور نامرئی

پژوهشگران در دانشگاه اقتصاد ازمیر ترکیه، با بررسی خاطرات ۱۸۵ بزرگسال، به یافته‌های تکان‌دهنده‌ای دست یافته‌اند. طبق این مطالعه، افرادی که در کودکی با یک دوست خیالی بازی می‌کردند، در بزرگسالی با احتمال بیشتری پدیده «احساس حضور» را تجربه می‌کنند؛ یعنی بدون هیچ نشانه حسی، حضور شخصی دیگر را در محیط خود حس می‌کنند.

در این آزمایش، میانگین امتیاز افراد دارای دوست خیالی در مقیاس احساس حضور، ۲۵٫۵۱ بود، در حالی که این رقم برای سایرین ۲۰٫۰۷ گزارش شد. اگرچه این آمار نشان‌دهنده یک همبستگی است، اما محققان تأکید دارند که نمی‌توان مستقیماً گفت دوست خیالی باعث این حس می‌شود.

فضای پیرافردی و بازنمایی ذهنی در مغز

نکته بسیار جالب در این پژوهش، موقعیت مکانی این شخصیت‌های خیالی است. اکثر شرکت‌کنندگان به یاد می‌آوردند که دوست خیالی‌شان در فاصله‌ای کمتر از ۷۰ سانتی‌متر از بدن آن‌ها قرار داشت.

این فاصله دقیقاً با مفهوم فضای پیرافردی (Peripersonal Space) مطابقت دارد؛ ناحیه‌ای که مغز برای تعاملات فیزیکی و حرکات بدن در نظر می‌گیرد. به نظر می‌رسد مغز هنگام تصور یک دوست خیالی، او را در این فضای نزدیک و ملموس بازنمایی می‌کند.

"مغز ممکن است برای دوستان خیالی، جایگاهی مشخص در فضای نزدیک بدن تعریف کند، گویی آن‌ها واقعاً در کنار فرد حضور دارند."

تفاوت در جهت حضور: از کنار تا پشت سر

تحلیل‌ها نشان می‌دهند که نوع تجربه در دو مرحله متفاوت است:

• در کودکی: دوستان خیالی معمولاً در مقابل یا کنار بدن تصور می‌شوند تا تعامل و بازی راحت‌تر باشد.
• در بزرگسالی: احساس حضور نامرئی اغلب از سمت پشت سر یا کناره‌ها گزارش می‌شود.

دانشمندان احتمال می‌دهند این تفاوت ناشی از نحوه پردازش سیگنال‌های بدنی باشد. ناهماهنگی میان حرکات بدن و بازخوردهای حسی می‌تواند باعث شود مغز، حرکت خود را به عاملی بیرونی و یک شخص نامرئی نسبت دهد.

محدودیت‌های تحقیق و چشم‌انداز آینده

با وجود جذابیت این یافته‌ها، محققان هشدار می‌دهند که این مطالعه محدودیت‌هایی دارد. اتکا به حافظه بزرگسالان از دوران کودکی و همچنین مشارکت بالای زنان در نمونه آماری، تعمیم‌پذیری نتایج را با چالش مواجه می‌کند. همچنین، آگاهی شرکت‌کنندگان از موضوع تحقیق ممکن است بر نتایج اثر گذاشته باشد.

برای درک دقیق‌تر، نیاز به مطالعاتی است که کودکان را از دوران کودکی تا بزرگسالی به صورت مستمر تحت نظر بگیرند تا مشخص شود آیا این ویژگی‌های ذهنی در طول زمان تغییر می‌کنند یا خیر.

در نهایت، این پژوهش دریچه‌ای جدید به سوی درک مغز از فضای اطراف بدن و نحوه تبدیل تخیلات کودکی به تجربه‌های حسی در بزرگسالی می‌گشاید.