ناوهای هواپیمابر ملکه الیزابت؛ بحران فنی و شکست استراتژیک بریتانیا

ناوهای هواپیمابر ملکه الیزابت بریتانیا، که قرار بود نماد قدرت دریایی این کشور در اقیانوس‌های دوردست باشند، اکنون به دلیل مشکلات فنی ساختاری و چالش‌های لجستیکی شدید، توان عملیاتی خود را از دست داده‌اند.

شکست در تحقق اهداف استراتژیک کلاس ملکه الیزابت

پروژه ساخت این غول‌های ۶۵ هزار تنی از اواخر دهه ۹۰ میلادی با هدف ایجاد بازدارندگی جهانی آغاز شد. اما واقعیت‌های موجود نشان می‌دهد که ناوهای HMS Queen Elizabeth و HMS Prince of Wales نتوانسته‌اند استقلال عملیاتی مورد نظر را به دست آورند.

این دو کشتی با طول ۲۸۴ متر، برای حمل ۳۶ فروند جنگنده F-35B لایتنینگ II طراحی شده‌اند، اما نقص در طراحی و فرآیند تولید، آن‌ها را به جای ابزار قدرت، به نقطه ضعف تبدیل کرده است.

ریشه‌های بحران: از اشتباهات مهندسی تا هزینه‌های سرسام‌آور

تلاش برای توزیع پروژه ساخت میان ۶ کارخانه و ۹۰ شرکت مختلف، با هدف ایجاد اشتغال سیاسی، منجر به افزایش بی‌سابقه هزینه‌ها و تاخیرهای طولانی شد. این رویکرد باعث شد قیمت نهایی ناوها تقریباً دو برابر بودجه اولیه شود.

مشکلات فنی نیز به سرعت خود را نشان دادند:

• نقص در سیستم پیشرانه: عدم هم‌ترازی شفت پروانه در ناو Prince of Wales باعث زمین‌گیر شدن آن شد.
• آسیب‌های ساختاری: ترکیدگی لوله‌های فشار بالا و خسارات میلیونی در سال ۲۰۲۰.
• خروج از خدمت: ناو Queen Elizabeth نیز در سال ۲۰۲۴ به دلیل احتمال نقص مشابه، از مدار خارج شد.

وابستگی لجستیکی و کمبود تجهیزات پشتیبانی

یکی از بزرگ‌ترین نقاط ضعف نیروی دریایی بریتانیا، عدم توانایی در تأمین اسکورت و پشتیبانی لازم برای این ناوهاست. برخلاف ناوهای آمریکایی که با ناوگروه‌های عظیم اسکورت می‌شوند، ناوهای بریتانیا با کمبود شدید کشتی‌های سوخت‌رسان و اسکورت مواجه هستند.

نتیجه‌گیری نهایی

ناوهای هواپیمابر ملکه الیزابت اکنون بیشتر از آنکه نماد قدرت باشند، نشان‌دهنده یک استراتژی شکست‌خورده در مدیریت منابع و مهندسی دریایی هستند. این کشتی‌ها به دلیل وابستگی شدید به متحدان و نقص‌های مکانیکی، عملاً توانایی عملیات مستقل در اقیانوس‌های دور را ندارند.