هشدار مدیران بانکی درباره آسیب‌پذیری زیرساخت‌های دیجیتال و حملات سایبری

در نشست تخصصی «زیرساخت پایدار مرکز داده و حیات صنایع مالی و بانکی در زمان بحران»، مدیران ارشد بانکی و فعالان حوزه فناوری، نسبت به وضعیت بحرانی امنیت سایبری و زیرساخت‌های دیجیتال کشور هشدار دادند. این نشست که با حضور نمایندگان بانک تجارت، هلدینگ پارسیان، تفتا و آسیاتک برگزار شد، بر مخاطرات ناشی از تمرکز داده‌ها در سایت‌های محدود تأکید داشت.

خطر تمرکز داده‌ها و مدیریت ریسک

مرتضی ترک تبریزی، رئیس هیئت‌مدیره بانک تجارت، با توصیف وضعیت موجود به عنوان «بسیار اسفناک»، خاطرنشان کرد که تمرکز بیش از حد داده‌ها در چند سایت محدود، ریسک‌های جبران‌ناپذیری را به همراه دارد. او با انتقاد از رویکرد فعلی افزود:

«ما همه‌چیز را تقریباً امنیتی کرده‌ایم و دست بخش خصوصی را باز نگذاشته‌ایم. در کشوری که همواره با تهدید و تحریم روبه‌رو است، تمرکز بر یک‌جا جمع کردن داده‌های چهار بانک بزرگ، یک اشتباه استراتژیک محسوب می‌شود.»

وی همچنین اشاره کرد که حجم بحرانی حملات سایبری که می‌تواند وارد کشور شود، هنوز به درستی ارزیابی نشده است.

تجربه تلخ از فروپاشی سریع دیتاسنترها

مجید غیوری ثالث، از مدیران هلدینگ داده‌پردازی بانک پارسیان، به تجربه‌های عملی از آسیب‌پذیری زیرساخت‌ها اشاره کرد. وی با روایت یک حادثه تکان‌دهنده گفت که در یک حمله مشخص، دو دیتاسنتر تنها در مدت ۱۷ دقیقه به‌طور کامل از کار افتادند.

او در ادامه به حادثه دیتاسنتر بانک سپه اشاره کرد که تنها ۲۰ دقیقه پس از عملیات پرداخت حقوق نیروهای مسلح، هدف قرار گرفته بود. غیوری ثالث تأکید کرد که برای حل این معضل، باید فراتر از مسائل فنی، به لایه‌های مدیریتی و ساختاری نگاه کرد.

چالش‌های همکاری با بخش خصوصی

در این نشست، دلایل عدم بهره‌گیری از ظرفیت‌های بخش خصوصی نیز بررسی شد. مسعود وکیلی‌نیا، مدیرعامل هلدینگ تفتا، دو مانع اصلی را معرفی کرد:

• فرهنگ خودکفایی: تمایل همیشگی بانک‌ها به اینکه تمام زیرساخت‌ها در اختیار خودشان باشد.
• موانع قانونی: وجود الزاماتی که مانع از انتقال راحت خدمات به بخش خصوصی می‌شود.

با این حال، محمد بابایی از آسیاتک خاطرنشان کرد که مدل‌های ارائه سرویس در بخش خصوصی، از نظر امنیت سایبری و اقتصادی، بسیار کارآمدتر و ارزان‌تر از مدل‌های سنتی است.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

نتایج این نشست نشان می‌دهد که بانک‌ها برای مقابله با تهدیدات سایبری و نظامی، نیازمند تغییر در رویکردهای زیرساختی و عبور از فرهنگ تمرکزگرایی هستند. بهره‌گیری از خدمات تخصصی بخش خصوصی و توزیع هوشمند داده‌ها، تنها راه نجات زیرساخت‌های مالی در برابر حملات گسترده است.