آلودگی هوا در تهران به وضعیت نارنجی رسید؛ بازگشت مازوت عامل اصلی بحران

بازگشت ناگهانی آلودگی هوا به آسمان پایتخت، پس از روزهای نسبتاً پاک، نگرانی‌های زیست‌محیطی را افزایش داده است. ثبت شاخص آلودگی در سطح «نارنجی» نشان می‌دهد که ترکیب عوامل جوی و سوخت‌های سنگین، کیفیت هوای تهران را به شدت کاهش داده است.

تحلیل وضعیت شاخص آلودگی هوا در تهران

در ۲۴ ساعت منتهی به روز چهارشنبه، شاخص آلودگی هوا به عدد ۱۰۱ رسید که نشان‌دهنده ورود رسمی شهر به وضعیت نارنجی است. این در حالی است که در ۱۱ روز نخست ماه آبان، وضعیت هوا عمدتاً در سطح «زرد» یا ناپاک باقی مانده بود.

بر اساس داده‌های موجود، اگرچه میانگین شاخص ۱۰۱ ثبت شده، اما در ساعات اوج آلودگی، این عدد تا بیش از ۱۲۰ نیز صعود کرده است. این جهش ناگهانی، افق دید را در بسیاری از نقاط شهر محدود کرده و مه‌دود غلیظی را بر سطح شهر سایه افکنده است.

عوامل انسانی و طبیعی در تشدید آلودگی هوا

کارشناسان دو عامل اصلی را عامل اصلی این بحران جدید می‌دانند:

• پدیده وارونگی دما: کاهش محسوس دمای هوا در روزهای اخیر باعث شده است ذرات آلاینده در ارتفاع پایین زمین محبوس شوند و امکان تبادل هوای تمیز با هوای آلوده وجود نداشته باشد.
• استفاده از مازوت: قطع سهمیه گاز صنایع و جایگزینی آن با سوخت‌های سنگین، عامل اصلی افزایش گازهای سمی است.

«افزایش غلظت گاز SO2 در روزهای اخیر که نسبت به ماه مهر دو برابر شده، نشانه‌ای آشکار از مازوت‌سوزی در شهرک‌های صنعتی اطراف تهران است.»

تأثیر بحران گاز بر صنایع و محیط زیست

با توجه به نیاز صنایع به سوخت و اولویت‌دهی گاز به شبکه خانگی در فصل سرما، بسیاری از واحدهای تولیدی ناچار به استفاده از مازوت شده‌اند. این موضوع پیامدهای جدی برای سلامت عمومی دارد.

دبیر انجمن سیمان نیز تایید کرده است که برخی کارخانه‌ها اکنون ۱۰۰ درصد انرژی خود را از طریق مازوت تأمین می‌کنند، چرا که حتی سهمیه ۱۸ درصدی گاز نیز برای اولویت‌بندی در بخش مسکونی به مازوت تغییر یافته است.

در نهایت، ترکیب پدیده وارونگی زمستانی و جایگزینی گاز با مازوت در صنایع، تهدیدی جدی برای سلامت شهروندان تهران محسوب می‌شود که انتظار می‌رود تا پایان فصل سرما، مدیریت این بحران سوخت، کلید اصلی بهبود کیفیت هوا باشد.