کاهش مصرف سوخت خودروهای داخلی؛ یک سال پس از اولتیماتوم ریاست‌جمهوری

با گذشت نزدیک به یک سال از تعیین مهلت توسط ریاست‌جمهوری جهت بازنگری در قوای محرکه خودروهای تولید داخل، بررسی وضعیت فعلی نشان می‌دهد که کاهش مصرف سوخت و دستیابی به استانداردهای جهانی همچنان یک هدف دور از دسترس است.

شکاف عمیق فناوری در صنعت خودروی ایران

در آبان سال گذشته، رئیس‌جمهوری با صدور اخطار به خودروسازان، بر ضرورت اصلاح موتورها تأکید کرد و تهدید نمود که در صورت عدم پیشرفت، سیاست‌های تخصیص ارز و مجوزهای تولید مورد بازنگری قرار خواهد گرفت. با این حال، فاصله فنی میان خودروهای داخلی و استانداردهای بین‌المللی همچنان بسیار چشمگیر است.

در حالی که میانگین مصرف سوخت در سطح جهان حدود ۷ لیتر است، این رقم در ناوگان سواری ایران به ۹.۲ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر می‌رسد. این تفاوت فاحش، هزینه‌های اقتصادی و زیست‌محیطی سنگینی را بر کشور تحمیل می‌کند.

مقایسه مصرف سوخت در کشورهای پیشرو

چالش‌های ساختاری و موانع پیش روی خودروسازان

وابستگی به پلتفرم‌های قدیمی و ناکامی در اجرای پروژه‌های انتقال فناوری، از جمله عوامل اصلی این بحران است. انزوای زنجیره تأمین و محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، مانع از دسترسی صنعت به فناوری‌های روز مانند سیستم‌های هیبریدی و مدیریت دیجیتال موتور شده است.

"خودروسازان داخلی در دهه‌های اخیر بیشتر بر تغییرات ظاهری و به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری تمرکز کرده‌اند تا ارتقای واقعی راندمان حرارتی موتورها."

برخلاف تصور برخی، دستیابی به خودکفایی مطلق در بخش پیشرانه پیشرفته بدون همکاری‌های بین‌المللی امکان‌پذیر نیست. صنعت خودروسازی جهانی ماهیتی شبکه‌ای دارد که حتی برندهای تراز اول نیز برای کاهش هزینه‌های تحقیق و توسعه، از زنجیره‌های تأمین جهانی استفاده می‌کنند.

راهکار عبور از بحران مصرف سوخت

برای تحقق واقعی کاهش مصرف سوخت، کشور نیازمند یک نقشه راه کلان ملی است که فراتر از ابلاغیه‌های دستوری عمل کند. این مسیر مستلزم آزادسازی فضای مدیریتی، جذب سرمایه‌گذاری خارجی و ایجاد بستری برای انتقال دانش فنی در بخش‌های حساس مانند گیربکس و سیستم‌های تزریق سوخت است.

در نهایت، اصلاح بحران هدررفت سوخت و مدرن‌سازی ناوگان، نیازمند تغییر رویکرد از مدیریت مستقیم به سمت سیاست‌گذاری‌های حمایتی و تنظیمی است تا صنعت خودرو بتواند با جریان فناوری جهانی همگام شود.