آیین‌نامه جدید آلودگی هوا؛ تمرکز بر پیشگیری و رایگان شدن حمل‌ونقل عمومی

اصلاحات جدید در آیین‌نامه شرایط اضطرار آلودگی هوا با هدف تغییر پارادایم از مدیریت بحران به سمت پیشگیری و اتخاذ تصمیمات چابک، در دستور کار قرار گرفته است تا پیش از انباشت آلاینده‌ها، اقدامات لازم انجام شود.

تغییر استراتژی از واکنش به پیشگیری

رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط‌زیست اعلام کرد که در ساختار قدیمی، تصمیمات عمدتاً پس از وقوع بحران و تجمع آلاینده‌ها در جو اتخاذ می‌شد که اثربخشی اندکی داشت. در رویکرد جدید، هدف اصلی استفاده از پیش‌بینی‌های هواشناسی برای اجرای مصوبات، پیش از ورود به مرحله بحرانی است.

به عنوان نمونه، اقدامات زیر باید پیش از وقوع شرایط اضطرار اعمال شوند:

• اعمال محدودیت‌های ترافیکی هوشمند
• تشدید نظارت بر فرآیند معاینه فنی خودروها
• کنترل دقیق‌تر منابع آلاینده صنعتی

از محدودیت‌های سلبی تا مشوق‌های حمایتی

یکی از تحولات مهم در آیین‌نامه اصلاح‌شده، تغییر ماهیت تصمیمات از حالت صرفاً «سلبی» به حالت «تشویقی» است. در گذشته، تمرکز اصلی بر تعطیلی واحدها و محدود کردن فعالیت‌ها بود، اما اکنون تلاش می‌شود با استفاده از ابزارهای حمایتی، از شدت بحران کاسته شود.

«مهم‌ترین اقدام حمایتی در آیین‌نامه جدید، رایگان شدن خدمات حمل‌ونقل عمومی در روزهای بحرانی است تا از تردد خودروهای شخصی جلوگیری شود.»

چابک‌سازی فرآیندهای اداری و تصمیم‌گیری

محور سوم این اصلاحات، حذف بروکراسی‌های طولانی و تسریع در فرآیند تصمیم‌گیری توسط کارگروه شرایط اضطرار است. این تغییر به کارگروه اجازه می‌دهد تا با سرعت بیشتری واکنش نشان داده و اقدامات لازم را در زمان طلایی و مناسب اجرا کند.

به طور خلاصه، سه تغییر بنیادین در این طرح اعمال شده است:

این اصلاحات که در چارچوب تبصره ۳ ماده ۳ قانون هوای پاک تدوین شده، گامی مهم در جهت مدیریت علمی و پیشگیرانه بحران‌های زیست‌محیطی در کشور محسوب می‌شود.