تلسکوپ فضایی سوئیفت ناسا پس از ۲۲ سال فعالیت در جو زمین سوخت

تلسکوپ فضایی سوئیفت، یکی از پیشگامان مطالعه پدیده‌های پرانرژی در کیهان، پس از گذشت بیش از دو دهه فعالیت بی‌وقفه، سرانجام در میان شعله‌های جو زمین از بین رفت. این فضاپیمای منحصربه‌فرد که نقش حیاتی در درک ما از انفجارهای کیهانی ایفا می‌کرد، روز چهارشنبه در ارتفاعات جوی بر فراز اندونزی به آتش کشیده شد.

جزئیات لحظه ورود تلسکوپ سوئیفت به جو زمین

بر اساس گزارش‌های منتشر شده از سوی ناسا، فضاپیمای سوئیفت در ساعت ۷:۳۹ صبح روز چهارشنبه به وقت ساحل شرقی آمریکا، وارد لایه‌های غلیظ جو شد. این رویداد در مختصات تقریبی ۳٫۴ درجه عرض شمالی و ۹۸٫۶ درجه طول شرقی، یعنی بر فراز منطقه سوماترای شمالی در اندونزی، رخ داد.

کارشناسان پیش از این پیش‌بینی کرده بودند که بخش اعظم بدنه این فضاپیما در اثر اصطکاک شدید با اتمسفر نابود شود. با این حال، احتمال برخورد بقایای این تلسکوپ با مناطق مسکونی بسیار ناچیز و حدود یک در دو هزار برآورد شده بود که تاکنون هیچ حادثه یا خسارتی گزارش نشده است.

میراث علمی؛ دو دهه رصد پدیده‌های کیهانی

تلسکوپ نیل گرلز سوئیفت که با وزنی معادل ۱۴۵۰ کیلوگرم طراحی شده بود، فراتر از تمام انتظارات ظاهر شد. اگرچه مأموریت اولیه آن تنها دو سال برنامه‌ریزی شده بود، اما این رصدخانه توانست ۲۲ سال به مطالعه جهان بپردازد.

دستاوردها و نقش این فضاپیما در پیشرفت علم را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:

• رصد انفجارهای پرتو گاما: شناسایی قدرتمندترین رویدادهای انرژی در جهان.
• پایش سیاه‌چاله‌ها: بررسی دقیق رفتار اجرام بسیار سنگین کیهانی.
• تنوع طیفی: توانایی رصد در طول موج‌های فرابنفش، مرئی و پرتو ایکس.
• تولید دانش: مشارکت مستقیم در نگارش حدود ۷ هزار مقاله پژوهشی علمی.

چرا مأموریت نجات تلسکوپ سوئیفت با شکست مواجه شد؟

سقوط این رصدخانه نتیجه مستقیم کاهش تدریجی سرعت مداری آن بر اثر مقاومت جوی بود. علاوه بر این، افزایش فعالیت‌های خورشیدی باعث تشدید اصطکاک اتمسفری و تسریع سقوط فضاپیما به سمت زمین شد.

«تلاش‌ها برای تمدید عمر عملیاتی سوئیفت از طریق افزایش ارتفاع مدار، با چالش‌های فنی مواجه شد و در نهایت مأموریت علمی این رصدخانه به پایان رسید.»

در اوایل سال جاری، طرحی برای همکاری با شرکت خصوصی کاتالیست اسپیس تکنولوژیز جهت استفاده از یک فضاپیمای رباتیک برای نجات سوئیفت در دستور کار بود؛ اما شکست در عملیات پرتاب، راه را برای بازگشت اجتناب‌ناپذیر این تلسکوپ به جو زمین هموار کرد.

جمع‌بندی نهایی

اگرچه تلسکوپ سوئیفت دیگر در مدار زمین حضور ندارد، اما انبوه داده‌های علمی که در طول دو دهه جمع‌آوری کرده است، همچنان منبعی ارزشمند برای اخترشناسان خواهد بود. این فضاپیما ثابت کرد که حتی مأموریت‌های کوتاه‌مدت نیز می‌توانند مرزهای دانش بشری را جابه‌جا کنند.