چرا توافق با ایران دشوار شده است؟ تحلیل رابرت مالی از آینده روابط ایران و آمریکا

چالش‌های دیپلماسی؛ چرا دستیابی به توافق با ایران دشوار شده است؟

در گفت‌وگوی اختصاصی اخیر، رابرت مالی، نماینده ویژه پیشین ایالات متحده در امور ایران، به بررسی ابعاد پیچیده روابط تهران و واشنگتن پرداخت. وی با تحلیل شرایط فعلی، بر این باور است که وضعیت کنونی میان دو کشور، به‌دلیل فقدان اعتماد و تضاد منافع، بسیار ناپایدار و بحرانی است.

تحلیل شکست مذاکرات و تأثیر انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا

مالی در بررسی دلایل عدم موفقیت در احیای توافق هسته‌ای، به فقدان اولویت کافی در میان رهبران دو طرف اشاره کرد. او معتقد است که در دوران دولت بایدن، تلاش برای دستیابی به توافقی «طولانی‌تر و قوی‌تر» منجر به هدر رفتن فرصت‌های طلایی شد.

بر اساس تحلیل وی، نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای در آمریکا، موقعیت سیاسی جمهوری‌خواهان را تضعیف کرده است. این موضوع می‌تواند ترامپ را به دو مسیر متضاد سوق دهد:

• مسیر منطقی: محدود کردن خسارت، کاهش تنش و تلاش برای دستیابی به یک توافق واقع‌بینانه جهت پایین آوردن قیمت نفت.
• مسیر تهاجمی: پافشاری بر سیاست‌های سخت‌گیرانه و احتمال بازگشت به چرخه درگیری‌های نظامی برای جبران شکست‌های سیاسی.

نقشه راه برای یک توافق واقع‌بینانه با ایران

با وجود تمامی موانع، رابرت مالی معتقد است که یک توافق جدید همچنان در دسترس است، مشروط بر اینکه خواسته‌های دو طرف به درستی ترکیب شود. او این خواسته‌ها را در قالب زیر خلاصه می‌کند:

وی تأکید کرد که برای موفقیت در این مسیر، باید ترتیب اقدامات تغییر کند و تلاش شود تا پیروزی‌های سیاسی قابل‌عرض برای طرف آمریکایی طراحی شود.

ضرورت شناخت فرهنگی در سیاست خارجی آمریکا

یکی از محورهای مهم این گفتگو، نقد نگاه تک‌بعدی سیاست‌گذاران آمریکایی به ایران بود. مالی با اشاره به غیبت طولانی‌مدت آمریکا از فضای داخلی ایران، هشدار داد که این موضوع منجر به سوءبرداشت‌های گسترده شده است.

«آمریکا نباید با این تصور که فشار اقتصادی یا نظامی منجر به تغییر بنیادین باورهای مردم می‌شود، وارد عمل شود؛ چرا که هویت و باورها تحت فشار نیز تغییر نمی‌کنند.»

در نهایت، وی هشدار داد که حتی بحث درباره استفاده از سلاح هسته‌ای تاکتیکی، نشان‌دهنده عمق بحران و عدم درک درست از واقعیت‌های موجود در سیاست خارجی است.

نتیجه‌گیری

در مجموع، رابرت مالی بر این نکته تأکید دارد که بدون بازسازی اعتماد و شناخت واقعی از ساختار قدرت و فرهنگ در ایران، هرگونه تلاش برای توافق، تنها به تعویق یک بحران بزرگتر منجر خواهد شد.