بحران بیکاری در ایران؛ از دست رفتن تا ۳.۵ میلیون شغل پس از دوران جنگ

بحران بیکاری در ایران پس از گذشت دوران درگیری‌های نظامی، ابعاد نگران‌کننده‌ای به خود گرفته است. کارشناسان هشدار می‌دهند که ترکیب رکود اقتصادی پیش از جنگ و پیامدهای مستقیم ناامنی، منجر به کوچک شدن بازار کار و از دست رفتن میلیون‌ها فرصت شغلی شده است.

تخلیه گسترده نیروی کار؛ از دست رفتن میلیون‌ها شغل

بر اساس تحلیل‌های ارائه شده توسط حمید حاج‌اسماعیلی، کارشناس بازار کار، وضعیت اشتغال در کشور با چالشی بی‌سابقه روبرو شده است. اگرچه برآوردهای رسمی وزارت تعاون نشان‌دهنده از دست رفتن حدود ۱.۵ میلیون شغل است، اما در برخی بازه‌های زمانی، این رقم تا ۳.۵ میلیون شغل نیز گزارش شده است.

این کاهش شدید در ظرفیت‌های شغلی، ناشی از ترکیب عوامل زیر است:

• تضعیف فعالیت بنگاه‌های اقتصادی تحت تأثیر شرایط امنیتی و بمباران‌ها
• افزایش ناگهانی تورم و بی‌ثباتی نرخ ارز
• کاهش شدید قدرت خرید خانوارها که مستقیماً بخش خدمات را تحت فشار قرار داده است

گروه‌های آسیب‌پذیر در برابر بحران بیکاری

بحران بیکاری در ایران به‌طور نامعادل، گروه‌های خاصی از جامعه را هدف قرار داده است. نرخ بیکاری در میان جوانان به مرز ۲۴ تا ۲۵ درصد رسیده که نشان‌دهنده شکاف عمیق میان توان تولیدی اقتصاد و نیروی کار متخصص است.

در این میان، وضعیت زنان نیز بسیار نگران‌کننده است. با توجه به افزایش سطح تحصیلات و تغییرات ساختار خانواده، تقاضای زنان برای ورود به بازار کار افزایش یافته، اما نرخ مشارکت اقتصادی آنان همچنان در سطوح بسیار پایین قرار دارد.

چشم‌انداز مبهم و ریسک‌های اجتماعی

در حال حاضر، پیش‌بینی آینده بازار کار با عدم قطعیت‌های گسترده‌ای همراه است. تداوم وضعیت میان جنگ و آتش‌بس، برنامه‌ریزی برای توسعه اقتصادی را با مشکل مواجه کرده است.

کارشناسان معتقدند اگر دولت نتواند در کوتاه‌مدت با سرمایه‌گذاری هدفمند، زمینه‌های اشتغال را برای فارغ‌التحصیلان و جوانان فراهم کند، خطر شکل‌گیری بحران‌های اجتماعی و ناهنجاری‌های ناشی از ناامیدی اقتصادی به شدت افزایش خواهد یافت.

در نهایت، گذار از وضعیت فعلی نیازمند ثبات اقتصادی و بازگشت اعتماد به بنگاه‌های تولیدی است تا بتوان از این بحران عمیق اشتغال عبور کرد.