آلودگی پلاستیکی؛ عامل تغییر رنگ اقیانوس آرام به فیروزه‌ای روشن

تحقیقات جدید نشان می‌دهد که آلودگی پلاستیکی در یکی از بزرگ‌ترین مناطق آسیب‌دیده اقیانوس، فراتر از تخریب زیست‌محیطی، در حال تغییر ویژگی‌های بصری آب است. تصاویر ماهواره‌ای از بخش‌هایی از اقیانوس آرام، تغییر در طیف رنگی و افزایش روشنایی آب را گزارش کرده‌اند که دانشمندان آن را به تجمع ذرات ریزپلاستیک نسبت می‌دهند.

تغییر طیف رنگی در زباله‌دان بزرگ اقیانوس آرام

منطقه وسیعی میان کالیفرنیا و هاوایی که به عنوان «زباله‌دان بزرگ اقیانوس آرام» شناخته می‌شود، میزبان حدود ۸۰ هزار تن زباله پلاستیکی است. این منطقه با وسعتی بالغ بر ۱.۶ میلیون کیلومتر مربع، شاهد تغییرات نوری غیرمعمولی بوده است.

پژوهشگران دانشگاه برگن نروژ با تحلیل داده‌های ماهواره‌ای طی دو دهه گذشته (۲۰۰۲ تا ۲۰۲۲)، متوجه شدند که:

• میزان بازتاب نور آبی از سطح آب حدود ۱۰ درصد افزایش یافته است.
• بازتاب نور سبز نیز بین ۲ تا ۴ درصد رشد داشته است.

این ترکیب نوری باعث شده است که رنگ آب در این مناطق به سمت رنگ فیروزه‌ای روشن متمایل شود.

نقش ریزپلاستیک‌ها در پراکندگی نور

برخلاف بسیاری از عوامل طبیعی مانند جریان‌های کشاورزی که باعث تیره‌تر شدن آب می‌شوند، آلودگی در این منطقه الگوی معکوسی دارد. دانشمندان با استفاده از شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای دریافتند که ذرات ریزپلاستیک ویژگی‌های نوری منحصربه‌فردی دارند.

«ریزپلاستیک‌ها برخلاف مواد طبیعی، نور را جذب نمی‌کنند بلکه آن را به‌شدت پراکنده می‌سازند که منجر به روشن‌تر دیده شدن آب از فضا می‌شود.»

در واقع، غلظت بالای این ذرات در نزدیکی سطح آب (که در برخی نقاط به ۱۷ میلی‌گرم در هر لیتر می‌رسد) باعث می‌شود نور خورشید با برخورد به آن‌ها، به سمت بالا بازتاب شود و در تصاویر ماهواره‌ای، اقیانوس روشن‌تر به نظر برسد.

آینده پایش آلودگی از فضا

اگرچه هنوز ارتباط مستقیم و قطعی میان تغییر رنگ و وجود پلاستیک از طریق ماهواره‌ها اثبات نشده است، اما نتایج شبیه‌سازی‌ها احتمال این سناریو را بیش از چهار برابر افزایش داده است. اگر این فرضیه تأیید شود، می‌تواند انقلابی در روش‌های نظارت بر محیط زیست ایجاد کند.

استفاده از تغییرات رنگی برای شناسایی آلودگی پلاستیکی، امکان پایش مناطق وسیع اقیانوس را بدون نیاز به نمونه‌برداری‌های پرهزینه و مداوم از آب فراهم خواهد کرد.

در نهایت، تغییر رنگ اقیانوس آرام زنگ خطری است که نشان می‌دهد اثرات فعالیت‌های انسانی، حتی بر ویژگی‌های فیزیکی و نوری کره زمین نیز نفوذ کرده است.