نگرانی از رکود تورمی در اقتصاد جهان؛ افزایش هزینه‌های انرژی و غذا

بازارهای مالی در سطح بین‌المللی با چالش‌های جدی روبرو هستند؛ تداوم تورم، افزایش هزینه‌های استقراض و سقوط ارزش سهام شرکت‌های فناوری، چشم‌انداز اقتصاد جهان را با ابهام و نگرانی‌های گسترده‌ای درباره وقوع رکود تورمی مواجه کرده است.

چالش‌های حوزه انرژی و مواد غذایی

اگرچه قیمت نفت در هفته جاری با افت ۲۰ درصدی به زیر مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسیده است، اما این کاهش قیمت همچنان نسبت به ابتدای سال میلادی حدود ۶۰ درصد کمتر از سطوح قبلی است. در همین حال، قیمت گاز طبیعی همچنان سه برابر بیشتر از سطح ابتدای سال ۲۰۲۶ قرار دارد.

افزایش هزینه‌های انرژی نه تنها فشار تورمی را تشدید می‌کند، بلکه از طریق افزایش مخارج تولید و حمل‌ونقل، رشد اقتصاد جهان را با محدودیت مواجه می‌سازد. در بخش مواد غذایی نیز وضعیت مشابه است:

• شاخص قیمت مواد غذایی سازمان FAO به بالاترین سطح خود در ۴ سال اخیر رسیده است.
• اختلال در زنجیره تأمین و شرایط نامساعد جوی از عوامل اصلی افزایش قیمت‌ها هستند.
• تولیدکنندگان بزرگ کالاهای مصرفی از احتمال افزایش قیمت‌ها برای جبران هزینه‌های تولید هشدار داده‌اند.

فشار هزینه‌های استقراض و بازار سرمایه

افزایش بازده اوراق قرضه در اقتصادهای بزرگ، فشار مضاعفی بر رشد اقتصادی وارد کرده است. هزینه استقراض دولت آمریکا در سه‌ماهه سوم سال جاری ۸۵ واحد پایه و بازده اوراق قرضه فرانسه و ایتالیا بیش از ۱۰۰ واحد پایه افزایش یافته است.

برآوردهای بانک مرکزی اروپا نشان می‌دهد این روند می‌تواند رشد اقتصادی منطقه یورو را در سال‌های ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ تا یک واحد درصد کاهش دهد.

علاوه بر این، بخش فناوری نیز با شوک بزرگی روبرو شده است. افت ارزش سهام شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی، منجر به از بین رفتن بیش از ۲ تریلیون دلار از ارزش بازار نزدک ۱۰۰ در ماه گذشته شده است که می‌تواند تمایل سرمایه‌گذاران به پذیرش ریسک را به شدت کاهش دهد.

وضعیت متفاوت اقتصاد آمریکا و اروپا

در حالی که منطقه یورو با کاهش شدید رشد اقتصادی در ماه اکتبر و نزدیکی تقاضا به مرز رکود دست و پنجه نرم می‌کند، اقتصاد آمریکا همچنان رشد نسبتاً مناسبی را تجربه می‌کند که بخشی از آن مدیون سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی است.

تحلیلگران معتقدند ترکیب تورم بالا و کاهش رشد اقتصادی، بانک‌های مرکزی را در موقعیت دشواری قرار می‌دهد؛ چرا که آن‌ها ممکن است برای مهار تورم مجبور به حفظ نرخ بهره بالا باشند که این امر خود عامل اصلی فشار بر رشد اقتصاد جهان خواهد بود.

نتیجه‌گیری: ترکیب افزایش هزینه‌های انرژی، قیمت بالای مواد غذایی و فشار نرخ بهره، اقتصاد جهانی را در مسیری پرریسک میان تورم و رکود قرار داده است.