هوش مصنوعی در خدمت بانک مرکزی اروپا برای رصد لحظه‌ای تورم

بانک مرکزی اروپا در اقدامی پیشگامانه، با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین هوش مصنوعی، فرآیند پایش تورم را از حالت ماهانه به حالت روزانه و لحظه‌ای تغییر داده است تا بتواند واکنش بازار به شوک‌های اقتصادی را با دقت بیشتری تحلیل کند.

استفاده از هوش مصنوعی برای رصد قیمت‌ها

در تلاش برای درک دقیق‌تر از رفتار بازار، بانک مرکزی اروپا مجموعه‌ای از داده‌ها را تحت عنوان «مجموعه داده قیمت روزانه» (DPD) طراحی کرده است. این سیستم با استفاده از الگوریتم‌های پیشرفته، قیمت‌های درج شده در فروشگاه‌های آنلاین را استخراج کرده و آن‌ها را با سبد شاخص هماهنگ قیمت مصرف‌کننده (HICP) تطبیق می‌دهد.

این ابزار هوشمند به جای انتظار برای گزارش‌های رسمی و گاه تأخیری، مستقیماً به قفسه‌های مجازی سوپرمارکت‌ها نفوذ می‌کند تا تغییرات قیمت را به صورت لحظه‌ای رصد نماید.

چرا پایش روزانه مواد غذایی حیاتی است؟

مواد غذایی بخش بزرگی از هزینه‌های خانوارها را تشکیل می‌دهند؛ به طوری که حدود ۲۰ درصد از سبد مصرفی در منطقه یورو را شامل می‌شوند. بالا رفتن قیمت این کالاها مستقیماً بر قدرت خرید و همچنین انتظارات تورمی جامعه اثر می‌گذارد.

بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که اگرچه شوک‌های انرژی اخیر تأثیرگذار بوده‌اند، اما شدت روند فعلی هنوز به سطح بحرانی سال ۲۰۲۲ که پس از آغاز جنگ اوکراین رخ داد، نرسیده است.

«هدف از این پروژه، تشخیص این است که آیا تورم ناشی از افزایش قیمت چند کالای خاص است یا گسترش هم‌زمان قیمت‌ها در تمامی بخش‌های بازار.»

تحلیل دوگانه نرخ تغییر قیمت‌ها

اقتصاددانان در این پروژه از دو معیار کلیدی برای سنجش وضعیت بازار استفاده می‌کنند که در جدول زیر خلاصه شده است:

درک تفاوت میان این دو شاخص به سیاست‌گذاران کمک می‌کند تا تشخیص دهند آیا با یک موج گذرا روبرو هستند یا با یک تورم ساختاری و ماندگار که نیاز به مداخلات جدی‌تر پولی دارد.

نتیجه‌گیری نهایی

ورود هوش مصنوعی به حوزه پایش اقتصادی، مرزهای سنتی بانک‌های مرکزی را جابه‌جا کرده است. با این ابزار جدید، امکان واکنش سریع‌تر به تغییرات قیمت در سوپرمارکت‌ها فراهم شده تا مدیریت تورم با دقت و سرعت بیشتری انجام شود.