تورم تولیدکننده در تابستان ۱۴۰۵؛ رکوردشکنی تورم صنعت و معدن

تورم تولیدکننده در بخش صنعت و معدن طی فصل تابستان ۱۴۰۵ با جهشی بی‌سابقه، به بالاترین سطح خود از دهه ۱۳۹۰ تاکنون رسید. این افزایش قیمت‌ها که ناشی از بحران در زنجیره تأمین و هزینه‌های انرژی است، توان تولیدی بنگاه‌ها را به شدت با چالش مواجه کرده است.

تحلیل شاخص قیمت تولیدکننده در تابستان ۱۴۰۵

بر اساس داده‌های آماری، شاخص قیمت تولیدکننده در بخش صنعت به رقم ۷۷۴.۷ واحد رسید که نشان‌دهنده رشد ۱۴۷.۳ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته است. این یعنی قیمت محصولات صنعتی در مقایسه با تابستان گذشته، به‌طور میانگین ۲.۵ برابر شده است.

اگرچه سرعت افزایش قیمت‌ها (تورم فصلی) نسبت به فصل بهار کمی کاهش یافته، اما سطح کلی قیمت‌ها در مقایسه با سال گذشته همچنان در حال صعود است. این وضعیت نشان می‌دهد که تورم نه تنها کاهش نیافته، بلکه در سطح بالاتری تثبیت شده است.

عوامل اصلی فشار بر تولیدکنندگان

رئیس کمیسیون صنعت اتاق بازرگانی ایران، آریا صادق‌نیت حقیقی، معتقد است که ترکیب چند عامل باعث ایجاد این فشار شده است:

• افزایش هزینه‌های انرژی: قیمت انرژی چندین برابر شده و ناترازی در تأمین آن، تولید را با تهدید خاموشی مواجه کرده است.
• بحران مواد اولیه: زمان تأمین کالاهای واسطه‌ای از یک ماه به ۳ ماه افزایش یافته که منجر به افزایش هزینه‌های لجستیک شده است.
• نوسانات نرخ ارز: رشد قیمت ارز مستقیماً بر قیمت تجهیزات و نهاده‌های وارداتی اثر گذاشته است.
• رکود تقاضا: ضعف در بازار کالاهای بادوام مانند لوازم خانگی، مانع از آن شده که تولیدکنندگان بتوانند هزینه‌های خود را از طریق قیمت فروش جبران کنند.

وضعیت تورم در صنایع مختلف

بررسی‌ها نشان می‌دهد که شدت تورم در گروه‌های مختلف صنعتی یکسان نبوده است. در جدول زیر، برخی از این تغییرات مشاهده می‌شود:

در مقابل، صنایع غذایی با تورم نقطه‌به‌نقطه ۱۳۷.۲ درصد، در رده‌های پایین‌تر نسبت به سایر صنایع قرار گرفته‌اند.

چشم‌انداز آینده و نگرانی‌های پاییزی

با نزدیک شدن به فصل سرما، نگرانی‌های تولیدکنندگان از محدودیت‌های احتمالی در تأمین گاز و برق افزایش یافته است. اگرچه انتظار می‌رود شیب افزایش قیمت‌ها در پاییز ملایم‌تر باشد، اما تداوم ناترازی انرژی و هزینه‌های بالای لجستیک، همچنان توان سرمایه‌گذاری در بنگاه‌های تولیدی را با تردید مواجه خواهد کرد.

"زمانی که یک کارخانه با ظرفیت پایین فعالیت می‌کند، هزینه‌های سربار روی حجم کم تولید سرشکن شده و قیمت تمام‌شده هر واحد محصول را به شدت بالا می‌برد."

در مجموع، تورم تولیدکننده در تابستان ۱۴۰۵ نشان‌دهنده یک بحران ساختاری در زنجیره تولید است که با ترکیب افزایش هزینه‌های نهاده‌ای و کاهش قدرت خرید مصرف‌کننده، توان تولید ملی را تحت فشار قرار داده است.