شکاف ۴۲۰ میلیارد دلاری در تأمین مالی سازگاری با تغییر اقلیم

گزارش جدید برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP) از یک بحران مالی عمیق در حوزه تغییر اقلیم پرده برداشته است؛ شکافی عظیم میان منابع مالی موجود و هزینه‌های واقعی مورد نیاز برای مقابله با پیامدهای گرمایش زمین که می‌تواند ثبات جوامع را به مخاطره اندازد.

شکاف عظیم در تأمین مالی سازگاری با تغییر اقلیم

بر اساس برآوردهای جدید، جهان با یک چالش مالی بی‌سابقه روبروست. تا سال ۲۰۳۵، نیاز سالانه کشورها برای سازگاری با تغییرات محیطی، با احتساب تورم، به رقم سرسام‌آور ۴۲۰ میلیارد دلار خواهد رسید. در حالی که در سال ۲۰۲۴، میزان کمک‌های بین‌المللی از کشورهای توسعه‌یافته به کشورهای در حال توسعه، تنها بین ۲۸ تا ۳۱ میلیارد دلار بوده است.

این تفاوت فاحش نشان می‌دهد که حتی در صورت تحقق هدف جهانی برای سه‌برابر کردن کمک‌های مالی، باز هم تنها حدود ۲۰ تا ۲۹ درصد از نیاز واقعی کشورهای در حال توسعه پوشش داده خواهد شد.

عدالت اقلیمی و آسیب‌پذیری کشورهای در حال توسعه

بحران تغییر اقلیم تنها یک مسئله زیست‌محیطی نیست، بلکه یک چالش عدالت جهانی است. کشورهای کمتر توسعه‌یافته و مناطق جزیره‌ای، با وجود کمترین مسئولیت در تولید گازهای گلخانه‌ای، بیشترین آسیب را از پدیده‌هایی نظیر سیل، خشکسالی و کاهش امنیت غذایی می‌بینند.

«توزیع نابرابر منابع مالی و ظرفیت‌های فنی، کشورهای آسیب‌پذیر را در خط مقدم بحران‌های اقلیمی قرار داده است.»

گزارش‌ها حاکی از آن است که روند تخصیص منابع به این مناطق، برخلاف روند رو به رشد مخاطرات، در سال‌های اخیر با افت مواجه شده که این امر عدالت اقلیمی را بیش از پیش زیر سوال می‌برد.

ناآرامی‌های مالی در صندوق‌های جبران خسارت

شکاف مالی تنها محدود به پروژه‌های پیشگیرانه نیست، بلکه در بخش جبران خسارت‌ها نیز به وضوح دیده می‌شود. آمارها نشان می‌دهند که تقاضا برای حمایت‌های مالی بسیار فراتر از بودجه‌های در دسترس است.

این اختلاف فاحش نشان‌دهنده حجم بالای خسارت‌های وارده و محدودیت شدید سازوکارهای بین‌المللی در پاسخگویی به آن‌هاست.

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده

در نهایت، گزارش UNEP هشدار می‌دهد که بدون اراده سیاسی جدی و بازنگری در ساختارهای مالی جهانی، جهان توان مقابله با آستانه ۱.۵ درجه سانتی‌گراد را نخواهد داشت. مسئله اصلی تنها افزایش مبالغ نیست، بلکه چگونگی توزیع عادلانه این منابع و مسئولیت‌پذیری کشورهای صنعتی در برابر بحران‌های جهانی است.