بحران در بازار لنت‌ترمز؛ جهش ۱۲۰۰ درصدی هزینه‌ها و خطر محصولات تقلبی

بحران در صنعت قطعات مصرفی خودرو، از کمبود مواد اولیه تا رواج محصولات تقلبی، توان تولیدی کشور را به شدت کاهش داده است. بازار لنت‌ترمز در حال حاضر با چالش‌های بی‌سابقه‌ای از جمله جهش ۱۲۰۰ درصدی هزینه‌های حمل‌ونقل و تسلط کارگاه‌های غیرمجاز روبروست که امنیت جانی رانندگان را به خطر می‌اندازد.

چالش‌های بحرانی در تأمین مواد اولیه و لجستیک

مسعود حسن‌پور، دبیر انجمن تولیدکنندگان لنت‌ترمز و کلاچ ایران، در بررسی وضعیت این صنعت اعلام کرد که محدودیت‌های وارداتی و تحریم‌ها، زنجیره تأمین را به شدت آسیب زده است. بسیاری از مواد اولیه کلیدی مانند رزین دارای تاریخ انقضای کوتاه هستند و عدم امنیت در زنجیره تأمین، تولیدکنندگان را ناچار به انبارداری غیربهینه کرده است.

یکی از بزرگ‌ترین موانع، تغییر مسیرهای تجاری به دلیل محاصره‌های دریایی است. این تغییرات باعث شده تا:

• واردات از چین به جای مسیر مستقیم، از طریق ترکیه و به صورت زمینی انجام شود.
• هزینه حمل‌ونقل از ۲ هزار دلار به حدود ۲۵ هزار دلار برای هر کانتینر برسد.
• هزینه‌های لجستیک با افزایشی ۱۲۰۰ درصدی مواجه شود.

تهدید جدی محصولات زیرپله‌ای و تقلبی

بخش بزرگی از بازار لنت‌ترمز اکنون در اختیار کارگاه‌های کوچک و غیرمجاز یا همان «زیرپله‌ای‌ها» قرار گرفته است. این واحدها بدون رعایت استانداردهای ملی و با جعل برندهای معتبر، محصولات بی‌کیفیت را به بازار عرضه می‌کنند.

«کارگاه‌های زیرپله‌ای با جعل نشان استاندارد و کپی کردن شناسه‌های کدرهگیری، امنیت جانی رانندگان را به طور جدی به مخاطره می‌اندازند.»

با وجود طرح‌های شناسنامه‌دار کردن قطعات، نظارت بر این واحدهای غیرقانونی به دلیل وسعت کشور و محدودیت نیرو، بسیار دشوار است. این محصولات تقلبی نه تنها به تولیدکنندگان رسمی ضربه می‌زنند، بلکه در شرایط بحرانی، عملکرد سیستم ترمز را مختل کرده و منجر به حوادث مرگبار می‌شوند.

وضعیت بحرانی تولیدکنندگان و بازار مصرف

آمارها نشان می‌دهند که صنعت لنت‌سازی با یک نقطه عطف خطرناک روبروست. در حال حاضر حدود ۵۰ درصد از ۱۰۰ واحد فعال در کشور، با توقف فعالیت یا تعطیلی‌های موقت مواجه هستند. این وضعیت ناشی از فشار دوگانه تحریم‌های خارجی و بوروکراسی‌های داخلی است.

در نهایت، اگر حمایت‌های دولتی و تسهیلات مالیاتی شامل حال تولیدکنندگان نشود، خطر ورشکستگی زنجیره تولید و از دست رفتن نیروی متخصص بسیار نزدیک است. اقتصاد صنعتی با یک بار توقف، به راحتی به حالت اول باز نمی‌گردد.