اعتباردهی با وثیقه دارایی؛ تسهیل دسترسی به منابع مالی یا انتقال ریسک به مشتری؟

در پنل تخصصی فیناپ، کارشناسان حوزه بانکی و فناوری مالی (لندتک) به بررسی چالش‌های اعتباردهی با وثیقه دارایی و ضرورت تفکیک میان دارایی‌های فیزیکی و توان واقعی بازپرداخت پرداختند.

استراتژی تبدیل دارایی به اعتبار در اقتصاد تورمی

علی میری، مدیرعامل وال گلد، در این نشست تأکید کرد که هدف از توثیق دارایی، جلوگیری از فروش اجباری اموال برای تأمین نقدینگی است. او معتقد است در شرایط تورم بالا، افراد باید بتوانند بدون از دست دادن ارزش بلندمدت دارایی‌های خود، از ظرفیت اقتصادی آن‌ها برای دریافت اعتبار کوتاه‌مدت استفاده کنند.

وی بر سه مولفه اصلی زیر برای درک وضعیت اقتصادی افراد تأکید داشت:

• ثروت: ارزش خالص کل دارایی‌ها
• نقدشوندگی: میزان منابع در دسترس به‌صورت نقد
• توان مالی: مجموع درآمد و منابع نقدی موجود

چالش‌های اعتبارسنجی و محدودیت‌های داده‌ای

حمیدرضا سعادتی، از مدیران دیجی‌پی، با انتقاد از مدل‌های فعلی، اعلام کرد که اعتباردهی با وثیقه نباید جایگزین شناسایی افراد خوش‌حساب شود. او اشاره کرد که در بازارهای پیشرفته، داده‌های رفتاری (مانند پرداخت قبوض) مبنای اصلی است، در حالی که لندتک‌های ایرانی با محدودیت داده‌های گسترده روبرو هستند.

"اگر صرفاً بر اساس شاخص‌های مقطعی و بدون بررسی توان بازپرداخت تصمیم‌گیری شود، نرخ نکول می‌تواند به بیش از ۷ درصد برسد."

او همچنین خاطرنشان کرد که بانک‌ها در حال حاضر در پرداخت تسهیلات بالای ۴۰۰ میلیون تومان بسیار محافظه‌کار هستند و انتقال ریسک به پلتفرم‌ها بدون زیرساخت‌های دقیق، منطقی نیست.

نقش زیرساخت‌ها در بهبود دقت اعتبارسنجی

مهدی احمدی، رئیس هیئت‌مدیره شرکت اعتبارسنجی ایرانیان، با اشاره به دقت ۹۲ درصدی سیستم‌های فعلی در ایران، بر ضرورت دسترسی به داده‌های متنوع‌تر از جمله اطلاعات اپراتورها تأکید کرد. وی افزود که امکان توثیق واحدهای صندوق‌های درآمد ثابت و سهام می‌تواند مسیر را برای مردم هموارتر کند.

انتقال ریسک یا تسهیل دسترسی؟

صادق سپندارند، مدیرکل بانکداری بانک ملی، هشدار داد که وثیقه‌گذاری لزوماً به معنای اطمینان از بازپرداخت نیست. او تأکید کرد که ممکن است فردی دارایی نقدشونده داشته باشد اما توان مالی لازم برای پرداخت اقساط را نداشته باشد. از این رو، اعتباردهی با وثیقه دارایی باید مکمل ارزیابی توان بازپرداخت باشد، نه جایگزین آن.

در نهایت، کارشناسان بر این باورند که استفاده از داده‌های پلتفرم‌هایی مانند اسنپ و دیجی‌کالا می‌تواند در کنار وثیقه‌های فیزیکی، تصویری دقیق‌تر از وضعیت مالی کاربران ارائه دهد.