بحران جمعیتی در اوکراین؛ سقوط نرخ باروری و تهدید آینده کشور

کشور اوکراین در میان نبردهای خونین و فرسایشی، با یک بحران خاموش اما بسیار ویرانگر در ساختار جمعیتی خود روبرو شده است که آینده این ملت را با تهدیدی وجودی مواجه می‌کند.

بحران جمعیت؛ از کاهش موالید تا ریزش جمعیت

گزارش‌های منتشر شده نشان می‌دهد که جمعیت مناطق تحت کنترل دولت اوکراین از حدود ۳۷ میلیون نفر در سال ۲۰۲۲ به محدوده ۲۷ تا ۲۸ میلیون نفر کاهش یافته است. این ریزش جمعیت، ترکیبی از تلفات جنگی و موج گسترده مهاجرت است.

عوامل اصلی این فروپاشی جمعیتی عبارتند از:

• مهاجرت گسترده: بیش از ۵ میلیون نفر به کشورهای اروپایی پناه برده‌اند.
• کاهش نرخ باروری: نرخ زادوولد از ۱.۲ در سال ۲۰۲۰ به زیر ۰.۹ رسیده است.
• تلفات انسانی: برآوردهای مستقل از تلفات نظامی و غیرنظامی بسیار فراتر از آمارهای رسمی است.

چشم‌انداز تیره؛ قحطی نیروی کار در دوران پساجنگ

حتی با فرض پایان جنگ، بازسازی اقتصاد اوکراین با چالش بزرگی به نام کمبود نیروی کار روبرو خواهد بود. تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند که جمعیت این کشور تا سال ۲۰۴۰ به حدود ۲۵ میلیون نفر کاهش یابد.

در حال حاضر، اقتصاد این کشور با شکاف عمیقی در بخش نیروی انسانی مواجه است:

"در چنین فضای ناامنی، چطور می‌توان مردم را به فرزندآوری ترغیب کرد؟" این پرسشی است که کارشناسان جمعیت‌شناس در پاسخ به سیاست‌های تشویقی دولت مطرح می‌کنند.

تلاش‌های ناکافی برای مهار بحران

دولت اوکراین با ارائه پاداش‌های مالی برای تولد نوزاد و پوشش هزینه‌های درمان ناباروری، سعی در مهار این روند دارد؛ اما با توجه به ناامنی‌های مستمر و ابهام در آینده، کارشناسان معتقدند این اقدامات در میانه‌ی جنگ کارآمد نخواهند بود.

تداوم جنگ تا دهه ۲۰۳۰ می‌تواند باعث شود میلیون‌ها نفر از نسل‌های جوان، برای همیشه از تصمیم فرزندآوری صرف‌نظر کنند.

در نهایت، اوکراین نه تنها با چالش‌های نظامی، بلکه با یک فروپاشی جمعیتی و اقتصادی عمیق دست‌وپنجه نرم می‌کند که می‌تواند بازسازی این کشور را در آینده‌ای دور، بسیار دشوار و غیرممکن سازد.