پویا جبل‌عاملی: اقتصاد ایران نیازمند سیاست پولی انقباضی و افزایش نرخ سود است

در شرایطی که نرخ تورم در اقتصاد ایران به سطوح بی‌سابقه رسیده است، کارشناسان بر ضرورت تغییر رویکرد بانک مرکزی تأکید دارند. پویا جبل‌عاملی، اقتصاددان، معتقد است برای مهار نوسانات شدید، اتخاذ یک سیاست پولی انقباضی قاطع و افزایش چشمگیر نرخ سود تنها راه پیش روی سیاست‌گذاران است.

چرا نرخ سود فعلی پاسخگو نیست؟

طبق تحلیل‌های انجام شده، فاصله عمیق میان نرخ‌های فعلی کریدور و نرخ طبیعی بازار، عامل اصلی تداوم تقاضای بالای بانک‌ها برای دریافت منابع است. این وضعیت باعث شده تا حتی بانک‌های تراز نیز با کمبود نقدینگی مواجه شوند.

"نرخ‌های فعلی سود و کریدور با شرایط تورمی نقطه‌به‌نقطه ۸۰ تا ۹۰ درصدی اقتصاد ایران تناسبی ندارند و اصلاح آن‌ها حیاتی است."

جبل‌عاملی معتقد است افزایش‌های جزئی، مانند نیم یا یک واحد درصدی، تأثیر چندانی در کنترل رشد نقدینگی نخواهد داشت و باید به دنبال تغییرات ساختاری در نرخ‌ها بود.

لزوم ارسال سیگنال قاطع از سوی بانک مرکزی

یکی از چالش‌های اصلی، تضعیف سازوکار انتقال نرخ سود بین‌بانکی به سایر نرخ‌های بازار است. مداخلات گذشته باعث شده تا بانک‌ها بتوانند نرخ‌های نهایی را دور بزنند. برای حل این مشکل، موارد زیر ضروری است:

• آزادسازی نرخ‌های بانکی: فاصله گرفتن از تعیین دستوری میزان اعتبارات.
• تمرکز بر نرخ بین‌بانکی: استفاده از نرخ سود شبانه به عنوان ابزار اصلی هدایت بازار.
• شفافیت در سیاست‌ها: اعلام صریح قصد بانک مرکزی برای حفظ یا افزایش نرخ‌ها جهت مدیریت انتظارات تورمی.

تأثیر سیاست‌های انقباضی بر تولید و دولت

بسیاری نگران تأثیر افزایش نرخ سود بر هزینه تأمین مالی دولت و بنگاه‌های تولیدی هستند. با این حال، تحلیل‌ها نشان می‌دهد که این اقدام می‌تواند پیامدهای مثبتی نیز داشته باشد:

در نهایت، اولویت اصلی باید مهار تورم باشد. اگرچه تأمین مالی تولید اهمیت دارد، اما تداوم وضعیت فعلی می‌تواند کنترل تورم را در آینده بسیار دشوارتر و هزینه‌برتر کند.

نتیجه‌گیری: اقتصاد ایران نیازمند یک تصمیم جسورانه از سوی بانک مرکزی است. افزایش دو رقمی نرخ سود و اتخاذ سیاست پولی انقباضی، فراتر از یک پیشنهاد، یک ضرورت برای بازگشت به ثبات اقتصادی است.