بحران در رادیولوژی ایران؛ تداخل تخصصی و فشار ارز بر تجهیزات تصویربرداری

بحران در حوزه رادیولوژی ایران؛ تداخل در صلاحیت‌های تخصصی و ناتوانی در تامین تجهیزات به دلیل نوسانات شدید ارز، کیفیت خدمات تصویربرداری را با تهدیدی جدی مواجه کرده است.

رادیولوژی به عنوان ستون اصلی تشخیص در نظام سلامت، با چالش‌های ساختاری متعددی روبروست که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به گرانی تجهیزات، ناهماهنگی تعرفه‌ها با هزینه‌های واقعی و کمبود شدید دستگاه‌های مدرن اشاره کرد.

تداخل در صلاحیت‌های تخصصی و بحران سونوگرافی

رئیس انجمن رادیولوژی ایران در نشست خبری اخیر، نسبت به افزایش مداخلات غیرتخصصی در حوزه تصویربرداری هشدار داد. وی تاکید کرد که انجام اقدامات تشخیصی مانند سونوگرافی توسط افراد فاقد صلاحیت علمی، علاوه بر کاهش دقت تشخیص، هزینه‌های اضافی و غیرضروری را به بیماران تحمیل می‌کند.

"هرگونه مداخله غیرتخصصی در یک رشته ممنوع است؛ اما اکنون شاهد هستیم که سونوگرافی از حالت تشخیصی خارج شده و به ابزاری برای دریافت تعرفه توسط افراد غیرمتخصص تبدیل شده است."

این تداخلات باعث می‌شود بیمار برای دریافت تشخیص دقیق، ناچار به مراجعه مجدد به مراکز تخصصی رادیولوژی شود که این امر روند درمان را مختل می‌کند.

فشار نرخ ارز بر تجهیزات رادیولوژی

وابستگی شدید این رشته به منابع ارزی، وضعیت مراکز درمانی را با دشواری‌های اقتصادی بی‌سابقه‌ای روبرو کرده است. افزایش نرخ ارز باعث شده تا هزینه‌های تامین قطعات و نوسازی دستگاه‌ها به شدت افزایش یابد.

در واقع، مراکز درمانی با خرید دلاری دستگاه‌ها و دریافت تعرفه‌های ریالی مواجه هستند که این شکاف مالی، ادامه فعالیت بسیاری از مراکز خصوصی و دولتی را با تهدید توقف روبرو کرده است.

شکاف آماری در دسترسی به خدمات تصویربرداری

آمارها نشان‌دهنده فاصله فاحش ایران با استانداردهای جهانی در تعداد دستگاه‌های تصویربرداری است. در حالی که در کشورهای توسعه‌یافته، دسترسی به خدمات بسیار بالا است، ایران با کمبود جدی در این حوزه دست و پنجه نرم می‌کند.

• تعداد سی‌تی‌اسکن: حدود ۱۱ دستگاه به ازای هر یک میلیون نفر (در مجموع با بخش خصوصی).
• مقایسه جهانی: در اتحادیه اروپا این رقم ۲۶ و در آمریکای شمالی ۴۶ دستگاه است.
• تعداد MRI: تنها ۲.۴ دستگاه به ازای هر یک میلیون نفر در مراکز دولتی.

این کمبود تجهیزات، فرصت‌های حیاتی برای غربالگری و تشخیص زودهنگام بیماری‌ها، به‌ویژه سرطان، را از بین می‌برد.

در نهایت، برای حفظ سلامت عمومی، ضرورت دارد که علاوه بر نظارت دقیق بر صلاحیت‌های تخصصی و جلوگیری از تداخلات، راهکارهای عملی برای مدیریت هزینه‌های ارزی و نوسازی تجهیزات رادیولوژی اتخاذ شود تا کیفیت تشخیص در کشور افت نکند.