بازگشایی سفارت مصر در طرابلس؛ چرخش بزرگ قاهره در سیاست لیبی

بازگشایی سفارت مصر در طرابلس نشان‌دهنده یک چرخش بنیادین در سیاست‌های منطقه‌ای قاهره نسبت به بحران لیبی است. این اقدام که با حضور وزیر امور خارجه مصر، بدر عبدالعاتی، انجام شد، گویای تغییر رویکرد مصر از حمایت یک‌جانبه از نیروهای شرق به سمت ایجاد توازن با دولت‌های رسمی در غرب است.

چرخش استراتژیک قاهره در معادلات لیبی

پس از سال‌ها تمرکز بر حمایت از قدرت‌های شرق تحت رهبری خلیفه حفتر، مصر اکنون با بازگشایی ساختمان تاریخی سفارت خود در طرابلس، پیامی متفاوت به بازیگران لیبی ارسال کرده است. تحلیلگران معتقدند این حرکت، فراتر از یک اقدام دیپلماتیک ساده، بازنگری در اولویت‌های استراتژیک مصر برای مدیریت بحران در مرزهای خود است.

عوامل متعددی این تغییر رفتار را رقم زده‌اند، از جمله:

• تغییر موازنه قدرت: افزایش نفوذ ترکیه در لیبی و همکاری‌های نظامی آن با نیروهای شرق.
• امنیت مرزی: نگرانی قاهره از گسترش نفوذ نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) در سودان.
• لزوم ثبات: نیاز به یک توافق جامع برای پایان دادن به سال‌ها درگیری میان جناح‌های رقیب.

منازعات دریایی و منافع اقتصادی

یکی از محورهای اصلی گفتگوهای دیپلماتیک مصر در طرابلس، مسائل مربوط به مرزهای دریایی و توافق‌نامه‌های میان لیبی و ترکیه است. قاهره تلاش می‌کند تا از طریق مذاکره مستقیم با دولت طرابلس، از آسیب دیدن منافع خود در حوزه اکتشافات گاز و نفت در مدیترانه شرقی جلوگیری کند.

"مصر به دنبال ایجاد تعادل است تا به حفتر نشان دهد که نباید به صورت یک‌جانبه عمل کند و باید با قاهره هماهنگ باشد."

علاوه بر مسائل سیاسی، چشم‌انداز اقتصادی بازسازی لیبی نیز نقش مهمی در این بازگشت ایفا می‌کند. شرکت‌ها و نیروی کار مصری امیدوارند با بازسازی زیرساخت‌های لیبی، سهم قابل توجهی از پروژه‌های بزرگ این کشور را از آن خود کنند.

مسیر دشوار به سوی ثبات پایدار

با وجود توافق‌های اخیر مانند «توافق ۴+۴» که نقشه‌راهی برای انتخابات ارائه می‌دهد، مسیر رسیدن به صلح کامل همچنان پر از چالش است. مشکل اصلی لیبی تنها تغییر نام دولت نیست، بلکه چگونگی توزیع قدرت، کنترل منابع و ساختار نهادهای نظامی است.

در نهایت، موفقیت هرگونه توافق بستگی به این دارد که لیبیایی‌ها بتوانند یک پروژه ملی مستقل را فراتر از توافقات بین‌المللی تدوین کنند تا ثبات واقعی جایگزین تقسیم‌های سیاسی شود.