دیپلماسی چین؛ آیا پکن راه خروج ترامپ از جنگ با ایران است؟

در پی تشدید تنش‌ها، دولت ایالات متحده در تلاش است تا با بهره‌گیری از ظرفیت‌های دیپلماتیک پکن، راهی برای خروج از بحران نظامی با ایران بیابد. گزارش‌های بین‌المللی حاکی از آن است که دیپلماسی چین می‌تواند نقش کلیدی در معادلات جدید میان واشنگتن و تهران ایفا کند، هرچند که منافع راهبردی پکن لزوماً با خواسته‌های فوری کاخ سفید همسو نیست.

تلاش واشنگتن برای جلب حمایت پکن در بحران ایران

بر اساس گزارش‌های منتشر شده، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، در پی دستیابی به آتش‌بس و ازسرگیری مذاکرات هسته‌ای با میانجی‌گری کشورهای منطقه، تلاش‌های گسترده‌ای را آغاز کرده است. واشنگتن امیدوار است که چین با استفاده از نفوذ سیاسی و اقتصادی خود بر تهران، به تسهیل روند پایان دادن به درگیری‌ها کمک کند.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در این راستا با مقامات چینی رایزنی کرده و خواستار استفاده از ظرفیت‌های دیپلماتیک پکن شده است. این اقدام نشان‌دهنده تغییر رویکرد دولت ترامپ برای استفاده از مسیرهای غیرمستقیم در مدیریت بحران‌های بین‌المللی است.

تحلیل منافع چین؛ چرا پکن ممکن است همراه واشنگتن نباشد؟

برخلاف انتظارات کاخ سفید، تحلیلگران معتقدند که چین انگیزه‌ای برای اعمال فشار بر ایران جهت پذیرش شروط آمریکا ندارد. پکن در حال دنبال کردن استراتژی بلندمدتی است که بر محوریت ایجاد یک نظم امنیتی مستقل از ایالات متحده در خاورمیانه می‌چرخد.

عوامل زیر نشان‌دهنده عدم همسویی منافع پکن و واشنگتن است:

• تقویت جایگاه منطقه‌ای: پکن به دنبال میانجی‌گری میان تهران و کشورهای عربی خلیج فارس است.
• امنیت انرژی: توسعه منابع داخلی و کاهش وابستگی به نفت، آسیب‌پذیری چین را در برابر اختلالات منطقه کم کرده است.
• اهرم دیپلماتیک: روابط با ایران برای چین یک ابزار استراتژیک در تعامل با آمریکا محسوب می‌شود.

رایزنی‌های راهبردی تهران با متحدان شرقی

در مقابل، جمهوری اسلامی ایران نیز در حال تقویت پیوندهای خود با قدرت‌های شرقی است. سفر اخیر علی باقری به چین و همزمانی آن با رایزنی‌های مسئولان ایرانی با روسیه، نشان‌دهنده تلاش تهران برای ایجاد یک ساختار نظارتی چندجانبه در صورت دستیابی به توافق است.

پکن می‌تواند از طریق تضمین‌های اقتصادی و همکاری‌های انرژی، هزینه‌های نقض تعهدات را برای طرفین افزایش دهد.

در نهایت، اگرچه واشنگتن به دنبال استفاده از قدرت نفوذ پکن است، اما واقعیت‌های ژئوپلیتیک نشان می‌دهد که چین تنها در صورتی وارد این معادله می‌شود که منافع ملی خود را در نظم جدید خاورمیانه تضمین کند.