افزایش ۵ تا ۷ برابری هزینه حمل کالا به ایران و بحران در زنجیره تأمین

اختلال در مسیرهای تجاری و جهش چشمگیر هزینه‌های لجستیکی، بحران جدیدی در زنجیره تأمین کالا ایجاد کرده است؛ به‌طوری که هزینه حمل از مبادی شرق آسیا با رشدی بی‌سابقه، واردات را برای بسیاری از فعالان اقتصادی دشوار ساخته است.

جهش بی‌سابقه در هزینه‌های حمل و نقل بین‌المللی

طبق اظهارات رسمی، هزینه انتقال کالا از چین به ایران با توجه به مسیرهای مختلف، بین ۵ تا ۷ برابر افزایش یافته است. این افزایش قیمت، تمامی مسیرهای اصلی از جمله ترکیه، پاکستان و عمان را در بر گرفته و فشار مضاعفی بر واردکنندگان وارد می‌کند.

در حالی که مسیرهای اروپایی با افزایش ۲ تا ۳ برابری مواجه هستند، هزینه‌ها در مسیرهای مربوط به شرق آسیا و ورود از طریق بندرعباس، شدت بسیار بیشتری داشته است. این وضعیت باعث شده تا هزینه‌های واردات برای برخی کالاهای ارزان‌قیمت، تا ۱۵۰ درصد افزایش یابد.

کندی شدید در روند ورود کالا به مرزهای ایران

علاوه بر مسائل مالی، چالش‌های لجستیکی و توقف در مرزها، زمان رسیدن محموله‌ها را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. تغییر مسیرهای دریایی به زمینی و مشکلات مرزی باعث شده است که فرآیند تحویل کالا با تأخیری چندبرابری روبرو شود.

توقف کامیون‌ها در مرزهای مختلف کشور، یکی از موانع اصلی در این مسیر است که باعث شده زمان ورود کالاها نسبت به گذشته حداقل سه برابر طولانی‌تر شود.

پیامدهای اقتصادی و کاهش فعالیت تجار

این بحران لجستیکی مستقیماً بر تصمیمات تجار تأثیر گذاشته و باعث کاهش تمایل به ثبت سفارش‌های جدید شده است. عدم قطعیت در مورد زمان رسیدن کالا و هزینه‌های بالای ناشی از آن، ریسک فعالیت در این حوزه را برای بسیاری از فعالان اقتصادی غیرقابل تحمل کرده است.

«وقتی هزینه واردات مواد اولیه تا ۱۵۰ درصد بالا می‌رود، تولیدکننده ناچار است این افزایش قیمت را در محاسبات خود لحاظ کند که در نهایت منجر به افزایش قیمت تمام‌شده محصولات برای مصرف‌کننده می‌شود.»

بخش تولید نیز به دلیل وابستگی به مواد اولیه وارداتی، با موج جدیدی از افزایش هزینه‌ها روبرو شده است. این زنجیره از هزینه‌های حمل‌ونقل تا قیمت نهایی محصول، تهدیدی جدی برای ثبات بازار کالاهای مصرفی و صنعتی محسوب می‌شود.

در مجموع، بحران در هزینه‌های حمل‌ونقل و اختلال در زمان‌بندی ورود کالاها، فشار اقتصادی شدیدی بر بخش واردات و تولید وارد کرده که می‌تواند منجر به تغییرات ساختاری در بازار کالا و افزایش قیمت‌ها در آینده نزدیک شود.